account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Promienica – przyczyny, objawy, leczenie

lek. Agnieszka Żędzian

31.10.2023

Aktualizacja: 31.10.2023

Promienica jest chorobą zakaźną wywoływaną przez Gram-dodatnie bakterie z rodzaju Actinomyces. Występuje zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Promienica u ludzi jest najczęściej konsekwencją nieprawidłowej higieny jamy ustnej lub przebytych zabiegów w jej obrębie. Jakie są jej objawy? Sprawdź, na czym polega leczenie choroby.


promienica-przyczyny-objawy-leczenie
Pixabay.com

Polecane

co-najlepiej-jesc-na-uchylki-jelita-grubego
Zdrowie
1 min.
Co najlepiej jeść na uchyłki jelita grubego?
24.01.2022
dretwienie-opuszkow-palcow-u-rak-u-nog
Zdrowie
1 min.
Drętwienie opuszków palców u rąk i nóg – gdzie szukać przyczyny?
10.05.2022
odbijanie-sie-jakie-sa-przyczyny-jak-sie-go-pozbyc
Zdrowie
2 min.
Odbijanie się - jakie są przyczyny? Jak się go pozbyć?
24.01.2022
uczucie-pelnosci-w-brzuchu-jakie-sa-przyczyny
Zdrowie
2 min.
Uczucie pełności w brzuchu - jakie są przyczyny?
24.01.2022
Spis treści
  1. Promienica – co to jest?
  2. Przyczyny promienicy
  3. Jakie są przyczyny wystąpienia promienicy? Jak bakterie dostają się w głąb tkanek?
  4. Jakie są objawy promienicy?
  5. Diagnostyka promienicy – jakie badania wykonać?
  6. Metody leczenia promienicy

Promienica – co to jest?

Promienica jest chorobą bakteryjną o podostrym lub przewlekłym przebiegu. Wywołują ją Gram-dodatnie promieniowce z rodzaju Actinomyces. Za mniej więcej 70% przypadków zachorowań odpowiadają gatunki Actinomyces israelii i Actinomyces gerencseriae. W przebiegu choroby obserwuje się ropnie i przetoki, czyli nieprawidłowe połączenia między sąsiadującymi tkankami. Charakterystyczne dla promienicy jest wydzielanie żółtych ziarnistości (małych, twardych grudek) z przetok. Choroba występuje trzykrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet, głównie u osób między 20. a 60. rokiem życia.

Przyczyny promienicy

Bakterie z rodzaju Actinomyces są częścią naturalnej flory bakteryjnej większości ludzi. Kolonizują jamę ustną, drogi moczowo-płciowe i przewód pokarmowy, z reguły nie wywołując żadnych dolegliwości. Dlaczego więc u niektórych osób dochodzi do wystąpienia objawów promienicy? Aby doszło do zakażenia, musi nastąpić przerwanie ciągłości błon śluzowych i wniknięcie bakterii w głąb tkanek. Dopiero wówczas układ immunologiczny rozpoznaje obce antygeny. W konsekwencji dochodzi do rozwoju silnej reakcji zapalnej. W przebiegu zakażenia powstają ropnie, przetoki i wydzielane z przetok żółte ziarnistości (małe, twarde grudki w kolorze żółtym lub żółtobrunatnym).

Jakie są przyczyny wystąpienia promienicy? Jak bakterie dostają się w głąb tkanek?

Zakażenie w obrębie twarzy i szyi jest najczęściej konsekwencją przebytego zabiegu w obrębie jamy ustnej u osoby z niskim poziomem higieny. Ryzyko infekcji jest też większe, jeżeli cierpisz na zapalenie przyzębia, nadużywasz alkoholu, zmagasz się z cukrzycą, niedożywieniem lub niedoborem odporności. Zakażenie w obrębie miednicy mniejszej dotyczy najczęściej kobiet z założoną wkładką wewnątrzmaciczną. Promienica brzuszna może wystąpić po przebytej operacji w obrębie jamy brzusznej. W większości przypadków do zakażenia dochodzi po appendektomii, czyli usunięciu wyrostka robaczkowego. Czynnikami ryzyka promienicy piersiowej są choroba alkoholowa i padaczka.

Może zainteresują Cię też artykuły:

Jakie są objawy promienicy?

Objawy promienicy różnią się w zależności od miejsca, w którym występuje zakażenie:

  • w promienicy szyjno-twarzowej, która stanowi 60% przypadków infekcji, najczęściej dochodzi do zajęcia tkanek w obrębie szczęki i żuchwy. Może to spowodować niebolesny obrzęk, a następnie twardy naciek, zwykle zlokalizowany na szyi. Skóra w okolicy zmiany jest zaczerwieniona lub zasiniona. Z czasem dochodzi do powstania licznych ropni i przetok, z których na powierzchnię skóry przedostają się żółte ziarnistości. Co istotne, w przebiegu promienicy szyjno-twarzowej węzły chłonne nie ulegają powiększeniu;

  • u kobiet z promienicą miednicy mniejszej mogą wystąpić: bóle podbrzusza, zaparcia i upławy. Choroba wymaga różnicowania z rozrostem nowotworowym;

  • promienica brzuszna może wywołać szereg symptomów – od trudności z przełykaniem (jeżeli zakażenie lokalizuje się w obrębie przełyku) po nudności, wymioty, zaparcia, biegunki i bóle brzucha (w przypadku promienicy żołądka lub jelit);

  • promienica piersiowa daje niespecyficzne objawy i często diagnozowana jest bardzo późno. Mogą wystąpić: stany podgorączkowe, utrata masy ciała, produktywny kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej.

Jeżeli wystąpiły u Ciebie symptomy mogące wskazywać na promienicę, niezwłocznie zgłoś się do lekarza rodzinnego. Skieruje Cię on do specjalistów zajmujących się diagnostyką i leczeniem promienicy, w tym do specjalisty chorób zakaźnych i chirurga ogólnego.

Diagnostyka promienicy – jakie badania wykonać?

Złotym standardem diagnostyki promienicy jest badanie mikrobiologiczne materiału pobranego podczas biopsji. Dodatkowo lekarz zleca wykonanie podstawowych badań krwi, mających na celu ocenę parametrów stanu zapalnego. Na zakażenie bakteryjne mogą wskazywać podwyższona liczba leukocytów, wysoki poziom CRP i OB. Badania obrazowe (tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny) służą głównie do oceny rozległości zakażenia w organizmie.

Metody leczenia promienicy

Większość zakażeń udaje się skutecznie wyleczyć odpowiednimi antybiotykami – penicyliną, cefalosporyną, klindamycyną, klarytromycyną czy doksycykliną. Należy je jednak przyjmować aż przez 6–12 miesięcy. Skrócenie tego okresu jest możliwe, jeśli osoba chora zdecyduje się na nacięcie zmian i drenaż chirurgiczny. W razie choroby nie musisz zastanawiać się, na czym polega leczenie promienicy, bo najodpowiedniejsze postępowanie ustali lekarz prowadzący.

Rokowanie co do wyleczenia jest najczęściej bardzo dobre pod warunkiem stosowania się do zaleceń lekarskich. Pamiętaj jednak, iż zawsze istnieje ryzyko powikłań, szczególnie jeśli zakażenie jest rozległe. Szerzenie się infekcji może spowodować u Ciebie zapalenie kości i szpiku kostnego, najczęściej w obrębie żeber lub żuchwy. Może dojść również do zajęcia układu nerwowego (np. pod postacią ropnia mózgu), wątroby, a nawet serca. Promienica bywa także przyczyną zgonu.

Źródła
  1. Sharma S., Hashmi M., Valentino III D., Actinomycosis, “StatPearls”, 2023, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482151/.
  2. Valour F. I in., Actinomycosis: etiology, clinical features, diagnosis, treatment, and management, “Infection and Drug resistance”, 2014, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4094581/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
tezec-jakie-sa-objawy-po-jakim-czasie-wystepuja
Zdrowie
1 min.
Tężec - jakie są objawy? Po jakim czasie występują?
31.10.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.