account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
OdżywianieSkładniki odżywcze 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

W jakich produktach jest witamina A?

Klaudia GaickaSylwia Brodniewska12.07.2023Aktualizacja: 12.07.2023

Witamina A jest niezbędna dla Twojego zdrowia. Znaleźć ją możesz zarówno w produktach odzwierzęcych, jak i wegetariańskich lub nawet wegańskich. Największe pokłady witaminy są w marchewce i różnego rodzaju wątróbkach, jednak dobrych źródeł jest znacznie więcej. Każdy może znaleźć swoje ulubione i spróbować zwiększyć jego ilość w diecie. Należy jednak uważać, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar związku, może wywoływać negatywne objawy.


w-czym-jest-witamina-a.jpg
Pixabay.com

Polecane

nalewka-z-aloesu-zastosowanie-i-wlasciwosci
Odżywianie
1 min.
Nalewka z aloesu – zastosowanie i właściwości
19.05.2021
bulka-grahamka-jakie-ma-wartosci-odzywcze-i-sklad
Odżywianie
1 min.
Bułka grahamka - jakie ma wartości odżywcze i skład?
21.01.2022
platki-kukurydziane-czy-sa-zdrowe-ile-maja-kalorii
Odżywianie
1 min.
Czym wyróżniają się płatki kukurydziane? Skład i właściwości produktu
19.05.2021
sok-z-imbiru-jakie-ma-dzialanie-jak-zrobic
Odżywianie
1 min.
Jak zrobić sok z imbiru i kiedy warto go stosować?
19.05.2021
Spis treści
  1. Co to jest witamina A i jakie ma zastosowanie?
  2. W jakich produktach jest witamina A?
  3. Witamina A w produktach wegetariańskich i wegańskich
  4. Jakie są objawy nadmiaru i niedoboru witaminy A?
  5. Choroby wywołane przez zaburzenia ilości witaminy A

Co to jest witamina A i jakie ma zastosowanie?

Witaminą A określa się większą grupę związków chemicznych – retinoidów. Wśród nich znajduje się bardzo popularny w ostatnich latach retinol i retinal. Do karotenoidów, które są prekursorem witaminy A, należą żółte, czerwone, pomarańczowe i różowe barwniki roślinne, m.in. beta-karoten. Co ciekawe, to właśnie tym związkom wiele z warzyw i owoców zawdzięcza swoje żywe kolory. 

Dla Twojego zdrowia i życia witamina A ma ogromne znaczenie, ponieważ wpływa na szereg różnych procesów zachodzących w organizmie. Mowa m.in. o: ochronie narządu wzroku, funkcjonowaniu błon komórkowych oraz regulacji i wzroście tkanki nabłonkowej różnych narządów. Dodatkowo witamina A wykazuje także działanie przeciwnowotworowe i wspomaga odporność. Jej wpływ na zdrowie jest niezastąpiony.

Warto także wspomnieć o wpływie witaminy A na urodę. Retinol, który jest silnym antyoksydantem, można znaleźć w wielu kremach, balsamach i serach do twarzy. Regularne stosowanie preparatów z witaminą A poprawia elastyczność skóry i sprawia, że jest ona gładsza. Ponadto zmniejsza ona przebarwienia posłoneczne. Należy jednak uważać, ponieważ zbyt duże stężenie tego związku może powodować podrażnienia skóry. Wprowadzając retinoidy do swojej pielęgnacji, należy robić to stopniowo, wyrabiając sobie tolerancję. 

W jakich produktach jest witamina A?

Najwięcej witaminy A, bo ponad 1500 mcg w 100 g produktu, jest w wątróbce wieprzowej, wołowej i z kurczaka. Trochę mniej, ale także bardzo dużo (około 150–1500 mcg), znaleźć można w różnego rodzaju serach (dojrzewających i topionych), maśle i jajach, a także węgorzu i tuńczyku.

W mięsie cielęcym, kaczce, kurczaku, śledziu, makreli, karpiu, łososiu, pstrągu, jogurtach owocowych, mleku krowim i kozim, a także w serze twarogowym (zwykłym i homogenizowanym) oraz makaronie znaleźć można od 15 do 150 mcg witaminy A.

Najmniej karotenoidów znajduje się w drobiu (filecie), wołowinie (filecie), mintaju i morszczuku. Podobne ilości znaleźć można także w chudym twarogu, jogurcie naturalnym oraz kefirze. 

Witamina A w produktach wegetariańskich i wegańskich

Jeżeli mowa o owocach, to najwięcej witaminy A znaleźć można znaleźć w jarzębinie czerwonej. Jest to aż 1500 mcg w 100 g owocu. Należy jednak pamiętać, że jest ona jadalna jedynie po odpowiedniej obróbce termicznej. Po jarzębinie najbardziej bogate w witaminę A są suszone morele (około 580 mcg), dzika róża (430 mcg), zwykła morela (270 mcg), rokitnik (250 mcg), i pigwa (170 mcg). 

Mniejsze ilości witaminy A znaleźć można także w brzoskwini (80 mcg), melonie (70 mcg), papai (50 mcg) i mango (50 mcg). W wielu innych owocach także znajduje się witamina A, jednak ilości te są znacznie mniejsze.

Królową warzyw, jeżeli chodzi o ilość witaminy A, jest marchewka. W jej 100 g znajduje się aż 2000 mcg tego związku. Dalszymi dobrymi źródłami są pietruszka, (950 mcg), seler, szpinak i koper (po 750 mcg), liście mniszka lekarskiego (510 mcg), szczaw (420 mcg), cebula zielona i por (po 330 mcg), sałata liściasta (290 mcg), bazylia (260 mcg), dynia i słodka papryka (po 250 mcg), paproć (180 mcg), pomidor (130 mcg), szparagi (80 mcg) oraz brukselka (50 mcg).

Witaminę A można również suplementować po uprzedniej konsultacji z lekarzem rodzinnym lub dietetykiem. Przyjmując witaminy, warto pamiętać, że niektóre z nich lepiej działają w towarzystwie innych. Wegetarianie i osoby na diecie wegańskiej powinny pamiętać o tym, że witamina B12 w dużej ilości znajduje się w produktach odzwierzęcych. Dlatego, aby uzupełnić jej niedobory, należy rozważyć włączenie do swojego jadłospisu grzybów, w szczególności boczniaków i pieczarek, a także wodorostów. 

Jakie są objawy nadmiaru i niedoboru witaminy A?

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę A różni się w zależności od wieku i płci. W przypadku osób dorosłych odpowiednia ilość to 900 i 700 mcg odpowiednio dla mężczyzn oraz kobiet. Warto pamiętać, że dobrze zbilansowana dieta daje najlepsze efekty i żeby to właśnie po nią sięgnąć w pierwszej kolejności w przypadku wystąpienia hiperwitaminozy lub niedoboru witaminy.

Witamina A, podobnie jak witaminy D, E i K, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, co oznacza, że najlepiej przyjmować ją w ich towarzystwie. Jest to bardzo ważne dla prawidłowego wchłaniania jej. Nadmiar witaminy magazynowany jest w wątrobie oraz tkance tłuszczowej. Przez to stosunkowo ciężko nabawić się niedoboru witaminy, ale warto pamiętać, że jej nadmiar może być szczególnie szkodliwy dla zdrowia.

Symptomy zbyt dużej ilości witaminy A w organizmie dotykają wielu różnych obszarów. Wśród najczęstszych objawów wymienia się nerwowość i drażliwość, bóle głowy, mięśni i stawów, zmiany w funkcjonowaniu wątroby, serca i nerek, problemy skórne oraz drgawki, nudności i wymioty. Dodatkowo niektóre objawy nadmiaru warunkowe są przez płeć. U kobiet z hiperwitaminozą możliwe są zaburzenia miesiączkowania lub uszkodzenie płodu u ciężarnych.

Wśród objawów niedoboru witaminy A najczęstsze są: osłabienie wzroku (zwłaszcza w słabym świetle i nocy), przesuszanie się oczu i skóry, zmniejszona odporność, łamliwość paznokci i włosów, zmniejszony apetyt i trądzik.

Choroby wywołane przez zaburzenia ilości witaminy A

Zbyt niski poziom witaminy A w organizmie człowieka może prowadzić do wystąpienia problemów z narządem wzroku (ślepoty zmierzchowej, suchości i owrzodzeń rogówki, a nawet całkowitej utraty wzroku), zmian na skórze o charakterze nadmiernego rogowacenia oraz zaburzeń odporności (skutkujących częstszymi infekcjami dróg oddechowych, przewodu pokarmowego i dróg moczowych). Hiperwitaminoza A (zbyt wysokie stężenie witaminy A w ustroju) wiąże się z wystąpieniem: zaburzeń widzenia, nadwrażliwości skóry na promieniowanie UV, zmian skórnych (nadmiernego pękania i rogowacenia) i zmianą zabarwienia skóry (na kolor żółty). Prowadzi również do zmian w układzie kostnym (osteoporozy), uszkodzenia komórek wątroby, a u kobiet ciężarnych do uszkodzenia płodu (ma działanie teratogenne).

lek. Agnieszka Żędzian

Źródła
  1. K. Janicki, Medycyna naturalna, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 2004.
  2. H. Kunachowicz, Zasady żywienia człowieka, PZWL, 2000.
  3. H. Bojarowicz, P. Dźwigulska, Suplementy diety. Cz. II. Wybrane składniki suplementów diety oraz ich przeznaczenie, Hygeia Public Health, 2012.
Author Klaudia Gaicka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
sprawdzony-przepis-na-chrupiace-gofry-fit
Odżywianie
2 min.
Przepis na gofry fit – jak zrobić pyszny i zdrowy posiłek w kilku wersjach?
19.05.2021
uczucie-glodu-po-jedzeniu-jakie-sa-przyczyny
Odżywianie
1 min.
Uczucie głodu po jedzeniu - jakie są przyczyny?
28.10.2021
ziola-na-obnizenie-potasu-jakie/
Odżywianie
1 min.
Zioła na obniżenie potasu – co warto wybrać?
10.08.2022
Popularne w kategorii Odżywianie
zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.