account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Zespół popunkcyjny – co to? Objawy i metody leczenia

Olga Dąbskalek. Agnieszka Żędzian30.04.2024Aktualizacja: 30.04.2024

Zespół popunkcyjny jest powikłaniem po punkcji lędźwiowej. Pomimo że jest to procedura diagnostyczna i terapeutyczna stosowana w medycynie, może wiązać się z pewnymi nieprzyjemnymi objawami, które trwają od kilku do kilkunastu dni. Czytaj dalej i dowiedz się, jakie są przyczyny, objawy oraz metody leczenia i zapobiegania zespołowi popunkcyjnemu.


zespol-popunkcyjny-objawy-leczenie
Pixabay.com

Polecane

guzki-reumatoidalne-na-palcach-co-oznaczaja
Zdrowie
1 min.
Guzki reumatoidalne na palcach – o czym świadczą? Jak należy z nimi postępować?
10.05.2022
grzybica-miedzy-palcami-domowe-sposoby-leczenie
Zdrowie
1 min.
Grzybica między palcami – co to za choroba? Domowe sposoby na grzybicę międzypalcową
30.05.2022
slad-po-ugryzieniu-meszki-jak-wyglada-co-robic
Zdrowie
1 min.
Ślad po ugryzieniu meszki – niepozorne ugryzienie o groźnych konsekwencjach
02.06.2022
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
Spis treści
  1. Przyczyny zespołu popunkcyjnego
  2. Zespół popunkcyjny – objawy
  3. Badania w zespole popunkcyjnym
  4. Na czym polega leczenie zespołu popunkcyjnego?
  5. Leczenie farmakologiczne
  6. Podaż płynów
  7. Odpoczynek
  8. Terapia interwencyjna
  9. Zapobieganie zespołowi popunkcyjnemu

Przyczyny zespołu popunkcyjnego

Punkcja lędźwiowa, czyli wprowadzenie igły między pajęczynówkę a rdzeń kręgowy, to zabieg często wykorzystywany w celach diagnostycznych, do pobrania próbki płynu mózgowo-rdzeniowego, lub podczas podawania znieczulenia. Niekiedy może on prowadzić do wystąpienia nieprzyjemnych objawów, znanych jako zespół popunkcyjny. 

Zespół popunkcyjny jest wynikiem obniżenia ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego po punkcji lędźwiowej. Obniżenie to następuje zarówno podczas pobierania płynu mózgowo-rdzeniowego do badań, jak i po samym nakłuciu, gdy dochodzi do wycieku płynu w miejscu przekłucia opony twardej. Istnieją dwie teorie tłumaczące powstawanie objawów zespołu popunkcyjnego.

Pierwsza teoria sugeruje, że objawy zespołu popunkcyjnego wynikają z przemieszczenia struktur wewnątrzczaszkowych, co prowadzi do ucisku i pociągania struktur wrażliwych na ból, takich jak naczynia krwionośne lub zatoki opony twardej. Druga teoria zakłada, że ból jest spowodowany rozszerzeniem naczyń krwionośnych wewnątrzczaszkowych, które kompensują obniżenie ciśnienia wewnątrz czaszki. Ostatecznie jednak etiologia zespołu popunkcyjnego nie jest w pełni poznana.

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia zespołu popunkcyjnego to:

  • stosowanie dużych igieł podczas punkcji,

  • młody wiek pacjenta,

  • płeć żeńska,

  • wcześniejsze wystąpienie zespołu popunkcyjnego,

  • niewłaściwa technika wykonywania punkcji.

Zespół popunkcyjny – objawy

Typowe objawy zespołu popunkcyjnego pojawiają się zazwyczaj w ciągu 24–48 godzin od wykonania punkcji. Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów jest silny ból głowy, który nasila się w pozycji stojącej i łagodzi w pozycji leżącej. Oprócz bólu głowy pacjenci mogą doświadczać zawrotów głowy, mrowienia kończyn i skóry głowy, zaburzeń wzroku, nudności, wymiotów oraz uczucia dezorientacji.

Warto zaznaczyć, że nie wszystkie objawy muszą wystąpić u każdego pacjenta z zespołem popunkcyjnym, a nasilenie objawów może być różne. Ponadto objawy zespołu popunkcyjnego zazwyczaj ustępują samoistnie po kilku dniach.

Badania w zespole popunkcyjnym

Diagnoza zespołu popunkcyjnego opiera się przede wszystkim na analizie objawów i historii medycznej pacjenta. Lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, aby wykluczyć inne przyczyny objawów.

Na czym polega leczenie zespołu popunkcyjnego?

Podstawowym celem leczenia zespołu popunkcyjnego jest łagodzenie objawów bólowych i przywrócenie dobrej kondycji pacjenta. Istnieje kilka metod leczenia, które mogą przynieść ulgę pacjentowi.

Leczenie farmakologiczne

W celu złagodzenia bólu głowy, zaleca się przyjmowanie leków przeciwbólowych, takich jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub leki przeciwbólowe z kodeiną. Dodatkowo, leki przeciwwymiotne mogą być stosowane w przypadku nudności i wymiotów.

Podaż płynów

Właściwe nawodnienie organizmu może pomóc w złagodzeniu objawów zespołu popunkcyjnego. Picie dużej ilości płynów, zwłaszcza wody, może pomóc w zwiększeniu objętości płynu mózgowo-rdzeniowego i zmniejszeniu bólu głowy.

Odpoczynek

W trakcie leczenia zespołu popunkcyjnego ważne jest zapewnienie pacjentowi odpowiedniego odpoczynku. Unikanie wysiłku fizycznego i ograniczenie aktywności może pomóc w złagodzeniu objawów i przyspieszeniu procesu rekonwalescencji.

Terapia interwencyjna

W niektórych przypadkach, gdy objawy zespołu popunkcyjnego są bardzo nasilone i nie ustępują, może być konieczne zastosowanie terapii interwencyjnej. Polega to na wprowadzeniu małej ilości krwi do przestrzeni podpajęczynówkowej w celu zablokowania wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego.

Odczuwasz ból stawów biodrowych? Sprawdź, jakie ćwiczenia na stawy biodrowe będą pomocne w łagodzeniu dolegliwości bólowych.

W przypadku utrzymujących się lub nasilających się objawów, należy skonsultować się z lekarzem w celu dalszej oceny i leczenia. Jeśli chcesz mieć szybki dostęp do lekarza rodzinnego i innych specjalistów, rozważ kupno Polisy Zdrowie Welbi, czyli prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, którego ofertę możesz zamówić na Welbi. W ramach pakietów możesz otrzymać dostęp do lekarzy i badań diagnostycznych oraz dostęp do innych usług medycznych zależnie od konkretnego pakietu. Prywatne ubezpieczenie skraca czas oczekiwania na wizytę i umożliwia wykonanie wielu badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych bez dodatkowych kosztów, w ramach miesięcznej składki. Dzięki niemu zyskujesz możliwość:

  • korzystania z e-konsultacji (pakiet OCHRONA PLUS) lub e-konsultacji i konsultacji stacjonarnych (OCHRONA COMPLEX i OCHRONA GOLD) ze specjalistami bez skierowania (nawet 39 specjalizacji w pakiecie OCHRONA GOLD); czas oczekiwania nie będzie przeważnie dłuższy niż 3 dni robocze,

  • wykonania diagnostyki obrazowej, takiej jak ultrasonografia, badanie rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej czy RTG – w pakiecie OCHRONA GOLD zyskasz dostęp do blisko 300 badań, w tym laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych,

  • zaszczepienia się przeciwko grypie sezonowej.

W zależności od wybranego pakietu dostępne są również profilaktyczny przegląd zdrowia raz do roku, 4 wizyty domowe i 2 konsultacje z psychologiem lub psychiatrą w roku oraz zabiegi rehabilitacyjne po złamaniach i zwichnięciach.

Pamiętaj o sobie! Wypełnij formularz i otrzymaj ofertę, żeby dowiedzieć się, co możesz zyskać.

Zapobieganie zespołowi popunkcyjnemu

Aby zapobiec wystąpieniu zespołu popunkcyjnego, istnieje kilka środków ostrożności, które można podjąć przed, w trakcie i po wykonaniu punkcji lędźwiowej:

  • Wykonywanie punkcji lędźwiowej przez doświadczony personel medyczny jest kluczowe dla minimalizacji ryzyka wystąpienia zespołu popunkcyjnego. Właściwa technika obejmuje odpowiednie ułożenie pacjenta, precyzyjne umiejscowienie igły i kontrolowanie ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego.

  • Wybór odpowiedniego rozmiaru igły jest ważny dla zapewnienia prawidłowego pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego. Zbyt duża igła może prowadzić do większego uszkodzenia tkanek i większej utraty płynu, co zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu popunkcyjnego.

  • Po wykonaniu punkcji lędźwiowej zaleca się, aby pacjent pozostał w pozycji leżącej przez około 1–2 godziny. To pomaga w zablokowaniu wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego i zmniejszeniu ryzyka wystąpienia zespołu popunkcyjnego.

  • Ścisłe monitorowanie pacjenta przez personel medyczny po wykonaniu punkcji lędźwiowej jest istotne dla wczesnego wykrycia ewentualnych objawów zespołu popunkcyjnego i podjęcia odpowiednich działań.

Ważne jest, aby stosować się do zaleceń lekarza i podjąć odpowiednie środki ostrożności w celu minimalizacji ryzyka wystąpienia zespołu popunkcyjnego.

Źródła
  1. S. Grygorczuk, S. Pancewicz, J. Zajkowska i wsp., Zespół popunkcyjny – przyczyny, profilaktyka i leczenie, „Neurologia i Neurochirurgia Polska” 2006, t. 40, nr 5, s. 434–440.
  2. K. Snarska, Zespół popunkcyjny: przyczyny, profilaktyka i leczenie, „Nursing Problems / Problemy Pielęgniarstwa“ 2009, t. 1, nr 19, s. 63–66.
  3. A. Szczeklik P. Gajewski, Interna Szczekilka, Medycyna Praktyczna, Kraków 2022.
  4. J. Ubysz, J. Bladowska, E. Koziorowska-Gawron i wsp., Zespół podciśnienia śródczaszkowego; analiza kliniczno-radiologiczna, „Polski Przegląd Neurologiczny” 2019, t. 15, nr 2, s. 118–127.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.