account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.

ADHD – diagnostyka, objawy, leczenie

Alicja Skibińska

17.07.2023

Aktualizacja: 27.02.2024

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, jest jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń wieku rozwojowego. Na czym polega, jak je rozpoznać i jak pomóc dziecku z ADHD?


adhd-u-dzieci-jak-rozpoznac
Pixabay.com

Polecane

lek-przed-ptakami-awizofobia-jakie-sa-przyczyny-i-objawy
Zdrowie psychiczne
2 min.
Lęk przed ptakami (awizofobia) - jakie są przyczyny i objawy?
30.07.2021
natrectwo-co-to-jest-jak-sobie-radzic-jak-leczyc
Zdrowie psychiczne
2 min.
Jak zdiagnozować natręctwo myśli? Czy istnieją metody leczenia?
19.05.2021
melisa-na-sen-czy-pomaga-na-bezsennosc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Melisa na bezsenność i inne dolegliwości
17.09.2021
agresja-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-rozpoznac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Agresja - jakie są rodzaje? Jak ją rozpoznać?
27.07.2021
Spis treści
  1. Objawy ADHD u dzieci
  2. Kontrowersje – czy ADHD istnieje?
  3. ADHD a życie rodziny
  4. Diagnoza ADHD u dzieci
  5. Leczenie ADHD u dzieci

Objawy ADHD u dzieci

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ang. attention deficit hyperactivity disorder, ADHD) zaliczany jest do zaburzeń neurorozwojowych i polega przede wszystkim na braku zdolności do utrzymywania koncentracji uwagi, nadmiernej impulsywności oraz nadruchliwości. Coraz więcej naukowców uważa jednak, że nie jest to choroba, a zbiór cech związanych z odmienną pracą mózgu. Istnieje nawet teoria, zgodnie z którą nadpobudliwość wiele lat temu była zachowaniem przystosowawczym, jednak obecnie jest ona niezgodna ze społecznymi wymaganiami i w związku z tym medykalizowana.

Niezależnie od przyjętej interpretacji ADHD warto znać jego charakterystyczne objawy u dzieci. Należą do nich:

  • problemy z utrzymaniem koncentracji (chwiejna uwaga),

  • wysoki poziom pobudzenia,

  • impulsywność,

  • potrzeba intensywnych wrażeń,

  • niepokój ruchowy,

  • podrywanie się z miejsca, bezcelowe chodzenie i bieganie, wymachiwanie rękami, podskakiwanie,

  • wzmożone drobne ruchy rąk i nóg (głośne deptanie, machanie nogami, bawienie się rzeczami, które znajdują się w zasięgu rąk itp.),

  • brak wytrwałości,

  • szybkie męczenie się wysiłkiem intelektualnym,

  • brak umiejętności planowania,

  • niestaranne pismo,

  • problemy z pisemnym wyrażaniem myśli,

  • chwiejność nastroju i brak kontroli nad emocjami.

Warto podkreślić, że wbrew obiegowym przekonaniom nadpobudliwość nie występuje wyłącznie w wieku dziecięcym – coraz częściej diagnozuje się ADHD u dorosłych. Należy przy tym pamiętać, że objawy u dzieci i dorosłych (podobnie jak u chłopców i mężczyzn oraz dziewczynek i kobiet) mogą się od siebie trochę różnić.

Kontrowersje – czy ADHD istnieje?

Kilka lat temu świat obiegły kontrowersje związane z wywiadem udzielonym przez „ojca ADHD” Leona Eisenberga. Z rozmowy miało wynikać, że ADHD jest „zmyślonym zaburzeniem”. W rzeczywistości taka interpretacja jest nie tylko przesadzona, ale też szkodliwa. Po pierwsze już samo przypisywanie doktorowi Eisenbergowi wyłączności w sprawie odkryć dotyczących ADHD jest nieuprawnione. Pojawienie się tej jednostki w klasyfikacji zaburzeń było wynikiem jego współpracy z Mikiem Rutterem, a od tamtego czasu wielu innych badaczy przyczyniły się do lepszego poznania i zrozumienia tego zjawiska. Ponadto ze słów doktora można raczej wywnioskować, że nie jest on zwolennikiem tłumaczenia wszystkich problemów z zachowaniem nadpobudliwością oraz czynnikami genetycznymi przy jednoczesnym ignorowaniu przyczyn społecznych i środowiskowych.

ADHD a życie rodziny

ADHD jest zaburzeniem, które oddziałuje nie tylko na jednostkę, ale także na funkcjonowanie całego systemu rodzinnego. I odwrotnie – zachowanie członków rodziny i otoczenia wpływa na to, jak dziecko radzi sobie z nadpobudliwością.

Codzienność z dzieckiem z ADHD z pewnością nie jest spokojna ani nudna. Często wiąże się z podwyższonym poziomem stresu i koniecznością radzenia sobie z ocenami z zewnątrz, np. ze strony sąsiadów czy członków dalszej rodziny, którzy z braku wiedzy zrzucają nadruchliwość i impulsywne zachowanie dziecka na karb błędów wychowawczych. Rodzice muszą nauczyć się rozwiązywać sytuacje konfliktowe, które mogą być dość częste z powodu innego odbioru rzeczywistości oraz różniących się między sobą potrzeb poszczególnych członków rodziny. Bardzo istotne jest też nieporównywanie dzieci ze sobą i akceptowanie ich indywidualności. Jednocześnie warto pamiętać, że rodzeństwo dziecka z ADHD również potrzebuje uwagi, nawet jeśli nie sprawia problemów behawioralnych.

Diagnoza ADHD u dzieci

Diagnozę ADHD u dzieci (podobnie jak autyzmu dziecięcego czy zespołu Aspergera u dzieci, choć warto wspomnieć, że dzisiaj raczej nie rozdziela się tych zaburzeń, a zamiast tego mówi się o tzw. spektrum autyzmu) musi przeprowadzić kompetentny specjalista. Opiera się on o testy psychologiczne, wywiad, swobodną rozmowę i obserwację dziecka, a także o rozmowy z innymi członkami rodziny czy nauczycielami. Aby można było mówić o rozpoznaniu ADHD, należy wziąć pod uwagę nie tylko wymienione wcześniej objawy, ale także ich nasilenie, które musi być większe niż mieszczący się w normie obraz danej cechy u dzieci w określonym wieku. Symptomy muszą powodować pogorszenie funkcjonowania w szkole, w domu oraz w kontaktach z rówieśnikami. Oprócz tego należy sprawdzić, jak długo utrzymują się objawy (powinny być stałymi cechami występującymi od lat, co najmniej od 7. roku życia) oraz czy nie są one wynikiem innego zaburzenia lub choroby somatycznej.

Diagnoza zwykle nie jest stawiana w ciągu jednej wizyty. Najczęściej konieczne są dłuższa obserwacja dziecka oraz wywiady z otoczeniem. Ponadto zachowanie dziecka może się zmieniać w sytuacjach niecodziennych, trudnych czy ciekawych, a do takich może należeć pobyt w poradni diagnostycznej. Warto również pamiętać o tym, że ocena niewykwalifikowanych dorosłych na temat zachowania pacjenta może wynikać z ich przekonań i poglądów, więc podczas diagnozy nie można opierać się głównie o obserwacje nauczycieli i opiekunów.

Leczenie ADHD u dzieci

Celem terapii ADHD nie jest całkowite pozbycie się zaburzenia, a zmniejszenie nasilenia jego objawów oraz lepsze funkcjonowanie na co dzień. Nie chodzi również o to, by maskować symptomy i próbować naśladować dzieci neurotypowe. Bardzo istotnym elementem radzenia sobie z nadpobudliwością psychoruchową jest nauka rozpoznawania specyficznych potrzeb dziecka oraz odpowiadania na nie zarówno przez samego małego pacjenta, jak i przez jego opiekunów. Rodzice i nauczyciele powinni zostać wyposażeni w niezbędne wskazówki dotyczące prawidłowego postępowania z dzieckiem z ADHD. Ich zadaniem jest dostosowanie wymagań do jego możliwości, uporządkowanie jego otoczenia oraz wyznaczenie codziennego planu funkcjonowania. Podstawą leczenia ADHD u dzieci są psychoterapia indywidualna oraz terapia rodziny. Bardzo często stosowana jest także farmakoterapia, która powoduje, że dziecku łatwiej jest się skupić oraz zapanować nad swoimi emocjami i impulsami. Sięga się również po metody ergoterapii oraz terapii zajęciowej.

Źródła
  1. Bryńska A. i in., ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej. Przewodnik dla rodziców i wychowawców, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2014.
  2. Kowalczyk T., ADHD: niewidzialna choroba, „Psychiatria Spersonalizowana” 2022, nr 1 (1), s. 25–31.
  3. Szada-Borzyszkowska J., Jaszczyszyn E. (red.), Edukacja dziecka – mity i fakty, Wydawnictwo Trans Humana, Białystok 2010.
Author Alicja Skibińska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

sangwinik-kto-to-jest-jak-go-rozpoznac-cechy-osobowosci
Zdrowie psychiczne
2 min.
Sangwinik - kto to jest? Jak go rozpoznać? Cechy osobowości
28.10.2021
egoizm-a-egocentryzm-jak-je-rozroznic-co-warto-wiedziec
Zdrowie psychiczne
1 min.
Egoizm a egocentryzm - jak je rozróżnić? Co warto wiedzieć?
27.07.2021
osobowosc-chwiejna-emocjonalnie-jakie-sa-typy
Zdrowie psychiczne
2 min.
Czym jest osobowość chwiejna emocjonalnie?
19.05.2021
autyzm-wysokofunkcjonujacy-objawy-terapia
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm wysokofunkcjonujący – jak się objawia i jak sobie z nim radzić?
28.07.2022
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
socjoterapia-czym-jest-dla-kogo-jest-wskazana
Zdrowie psychiczne
2 min.
Socjoterapia - czym jest? Dla kogo jest wskazana?
30.07.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.