account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
SeksZdrowie seksualne 1 min.

Tabletka „dzień po” – czy jest bezpieczna? Na czym polega działanie antykoncepcji awaryjnej?

Olga Dąbska18.01.2023Aktualizacja: 18.01.2023

Tabletka „dzień po” to szczególny rodzaj antykoncepcji hormonalnej, która stosowana jest tylko w wyjątkowych sytuacjach. Działanie tzw. antykoncepcji awaryjnej jest złożone. Opiera się m.in. na zagęszczaniu śluzu pochwowego, na zmianach w błonie śluzowej macicy uniemożliwiających implantację czy na zahamowaniu owulacji. Sprawdź, czy tabletka „dzień po” jest bezpieczna i czy jej stosowanie może powodować skutki uboczne.


czy-tabletka-dzien-po-jest-bezpieczna-zastosowanie
pixabay.com

Polecane

poranna-erekcja-wzwod-jakie-sa-przyczyny
Seks
1 min.
Poranna erekcja (wzwód) - jakie są przyczyny?
24.01.2022
ile-trwa-okres-jakie-sa-normy-co-warto-wiedziec
Seks
2 min.
Ile trwa okres? Jakie są normy? Co warto wiedzieć?
21.01.2022
skapy-okres-jak-wyglada-jakie-sa-przyczyny
Seks
1 min.
Skąpy okres – jak wygląda? Jakie są przyczyny?
24.01.2022
biale-uplawy-po-okresie-po-stosunku-co-oznaczaja
Seks
1 min.
Białe upławy – w ciąży, w czasie cyklu, w chorobie
10.05.2022
Spis treści
  1. Czy tabletka „dzień po” jest bezpieczna? Działanie antykoncepcji awaryjnej
  2. Tabletka „dzień po” – środek bezpieczny, ale nie ogólnodostępny 
  3. Tabletka „dzień po” – czy jest bezpieczna?
  4. Czy tabletka „dzień po” wykazuje działania niepożądane?

Czy tabletka „dzień po” jest bezpieczna? Działanie antykoncepcji awaryjnej

Tabletka „dzień po” to rodzaj środków antykoncepcyjnych, które są przyjmowane w celu uniknięcia ciąży po odbyciu niezabezpieczonego stosunku płciowego lub w razie nieskuteczności stosowanej metody antykoncepcyjnej (np. pominięcia tabletki antykoncepcyjnej). Substancjami czynnymi, jakie znajdują się w składzie tych środków hormonalnych, są octan uliprystalu i lewonorgestrel. Obie dokonują w organizmie kobiety zmian, które zapobiegają ciąży. 

Tabletka „dzień po” zaburza owulację (tzw. jajeczkowanie – etap w cyklu miesiączkowym, w którym dojrzała komórka jajowa przemieszcza się do jajowodu). Rozwój pęcherzyka może zostać zahamowany lub nie dochodzi do jego pęknięcia. W konsekwencji plemniki nie mają możliwości zapłodnienia komórki jajowej. W wyniku zażycia tabletki „dzień po” następują również zmiany w strukturze błony śluzowej macicy, które uniemożliwiają implantację (zagnieżdżenie się) zarodka w ścianie endometrium. Zmianie ulega skład śluzu szyjkowego. Staje się on bardziej lepki, a przez to znacznie ogranicza poruszanie się plemników. 

Substancje zawarte w tabletce „dzień po” w innych dawkach znaleźć można w składzie hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Przykładowo lewonorgestrel w połączeniu z etynyloestradiolem znajdują się w składzie wkładki domacicznej. Z kolei octanu uliprystalu znalazł zastosowanie w przedoperacyjnym leczeniu mięsaków macicy. Jego zadaniem jest łagodzenie bólu brzucha, niedokrwistości czy krwawienia z macicy poprzez oddziaływanie na progesteron. Co więcej, Europejska Agencja Leków podaje, że w wyniku przyjmowania octanu uliprystalu komórki mięsaków zmniejszają swoją masę, nie dochodzi do ich podziału i w konsekwencji obumierają.

Tabletka „dzień po” – środek bezpieczny, ale nie ogólnodostępny 

Tabletki „dzień po” uważane są za bezpieczne, ale od 2017 r. nie są już dostępne bez recepty. Obecnie, aby je nabyć, wymagana jest konsultacja lekarska i uzyskanie recepty. Zastanawiasz się, kto może wypisać tabletkę „dzień po”? Nierzadko spotkać można się z opiniami, że uprawniony do wydania recepty na ten rodzaj antykoncepcji hormonalnej jest tylko ginekolog. Nie jest to jednak prawda. W razie potrzeby pacjentka może udać się na konsultację do dowolnego lekarza.

Należy jednak zaznaczyć, że na wypadek pojawienia się po przyjęciu tabletki jakichkolwiek niepokojących objawów pacjentka powinna zgłosić się do ginekologa. Wizyta wskazana jest, jeśli dojdzie do zmian w krwawieniu miesiączkowym – zbyt wczesnego/zbyt późnego pojawienia się miesiączki czy zbyt skąpego/zbyt obfitego krwawienia. W przypadku 5–7-dniowego opóźnienia miesiączki należy udać się do lekarza w celu wykluczenia ciąży. Wielokrotne przyjmowanie pigułki „dzień po” może doprowadzić do całkowitego rozregulowania cyklu menstruacyjnego.

Tabletka „dzień po” – czy jest bezpieczna?

Ten szczególny rodzaj antykoncepcji hormonalnej, jakim jest tabletka „dzień po”, stosowany w prawidłowym sposób, uważa się za bezpieczny. Jednak w przypadku każdego leku, jeśli chcesz zdecydować się na zażycie takiej pigułki, musisz mieć świadomość przeciwwskazań co do jego użycia. Nie każda kobieta może stosować ten środek. Musisz mieć także wiedzę na temat sposobu jego przyjmowania – czasu i dawki. Podkreślić trzeba, że tabletka „dzień po” nie jest przeznaczona do codziennego użytku, a wskazana wyłącznie w sytuacjach awaryjnych. Z reguły pacjentka przyjmuje jedną tabletkę możliwie jak najszybciej po stosunku płciowym. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy w ciągu 3 godzin od zażycia środka pojawiły się wymioty, które zmniejszają znacznie skuteczność jego działania. 

Badania donoszą, że po jednorazowym podaniu leku nie stwierdza się zaburzeń w transporcie komórki jajowej (żeńskiej komórki rozrodczej), zmian w funkcjonowaniu ukształtowanego ciałka żółtego (gruczoł powstały z pęknięcia dojrzałego pęcherzyka Graffa otaczającego komórkę jajową, jego zadaniem jest produkowanie hormonów niezbędnych do powstania i rozwoju ciąży), w receptywności endometrium, czyli gotowości macicy do przyjęcia i implantacji zarodka czy w składzie krwi. Tabletki „dzień po” nie wpływają na późniejszy poziom płodności. Antykoncepcja awaryjna przez opóźnienie owulacji sprawia, że istnieje możliwość zajścia w ciążę nawet w tym samym cyklu, w którym była użyta. Nie daje 100% gwarancji, że pacjentka uniknie zajścia w ciążę, a jeśli dojdzie do zapłodnienia, to nie wpływa na rozwój płodu.

Pigułka nie powoduje przerwania istniejącej ciąży. Zgodnie z oświadczeniem Światowej Organizacji Zdrowia nie ma działania wczesnoporonnego. Środki te nie wywierają również bezpośredniego działania na funkcje męskich komórek rozrodczych. Przyjęcie tabletki „dzień po” nie stanowi przeciwwskazania do dalszego stosowania regularnej antykoncepcji hormonalnej. Podkreślić trzeba, że mimo wysokiej skuteczności tabletka „dzień po” nie zapewnia 100-procentowej pewności uniknięcia ciąży. Dodatkowo nie zastępuje koniecznych środków ostrożności zapobiegających chorobom przenoszonym drogą płciową.

Czy tabletka „dzień po” wykazuje działania niepożądane?

Tabletka „dzień po” jak każdy lek wiąże się z ryzykiem pewnych działań ubocznych. Przyjęcie tego środka może doprowadzić do krwawień śródcyklicznych i zaburzeń cyklu miesiączkowego, a to z kolei powodują niekiedy wcześniejsze lub późniejsze jajeczkowanie i zmianę okresu płodności.

Producenci tabletek „dzień po” podają możliwe działania niepożądane po przyjęciu tej formy antykoncepcji. Wymieniają wśród nich m.in.:

  • bardzo często (u więcej niż 1 na 10 kobiet) – ból głowy, nudności, ból podbrzusza, krwawienie niezwiązane z miesiączką, uczucie zmęczenia;

  • często (u więcej niż 1 na 100 kobiet, ale mniej niż 1 na 10 kobiet) – zawroty głowy, biegunka, wymioty, opóźnienie miesiączki, nieregularne krwawienia miesiączkowe, tkliwość piersi;

  • bardzo rzadko (u mniej niż 1 na 10 000 kobiet) – ból brzucha, wysypka, pokrzywka, świąd, ból miednicy, bolesne miesiączki, obrzęk twarzy, zaburzenia uwagi, dezorientacja.

Źródła
  1. Antykoncepcja awaryjna. Wytyczne postępowania klinicznego dla lekarzy położników i ginekologów, „Ginekologia po Dyplomie” 2010, nr 7, s. 65–71.
  2. W. Folwarczny, R. Szpak, J. Bugała-Szpak i wsp., Antykoncepcja awaryjna – świadomość młodych kobiet z terenu Górnego Śląska, „Ginekologia Polska” 2009, nr 80, s. 828–832.
  3. A. Karowicz-Bilińska, T. Niemiec, E. Nowak-Markwitz i wsp., Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Zastosowanie lewonorgestrelu w antykoncepcji awaryjnej, „Ginekologia Polska” 2012, nr 83, s. 155–156.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

temperatura-przed-okresem-jaka-jest-prawidlowa
Seks
2 min.
Temperatura przed okresem - jaka jest prawidłowa?
24.01.2022
stres-a-okres-jak-stres-wplywa-na-miesiaczke
Seks
1 min.
Stres a miesiączka – jak zdenerwowanie wpływa na cykl menstruacyjny?
31.05.2022
stan-podgoraczkowy-przed-okresem-czy-to-norma
Seks
1 min.
Stan podgorączkowy przed okresem - czy to norma?
24.01.2022
seksualnosc-mezczyzn-co-warto-o-niej-wiedziec
Seks
2 min.
Seksualność mężczyzn - co warto o niej wiedzieć?
05.10.2021
Popularne w kategorii Seks
kapturek-dopochwowy-jak-dziala-jak-go-zalozyc
Seks
1 min.
Kapturek dopochwowy ‒ jak działa? Jak go założyć?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.