Zweryfikowane przez eksperta

Co to jest ortoreksja i czym się objawia?

Angelika Janowicz

lek. Agnieszka Widera

30.07.2021

Aktualizacja: 21.09.2021

Istnieją różne rodzaje zaburzeń odżywiania. Jednym z nich jest ortoreksja. Charakteryzuje się nadmierną koncentracją na spożywaniu wyłącznie zdrowej żywności. Osoba chora ustala własne zasady żywienia i wyklucza z jadłospisu kolejne rodzaje pokarmów. Prowadzi to do poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu. Sprawdź, co to jest ortoreksja i jak można ją rozpoznać.


ortoreksja-co-to-za-zaburzenie-odzywiania-co-warto-wiedziec
unsplash.com

Co to jest ortoreksja?

Ortoreksja to jedno z zaburzeń odżywiania. Jej podstawową cechą jest nadmierne skupienie się na zdrowym odżywianiu. Celem takiego działania jest zachowanie pełni zdrowia. To jednak pozorne, ponieważ osoby chore eliminują coraz więcej grup produktów z diety. Tym samym skazują swój organizm na niedobory i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia.

Przyczyny ortoreksji

Przyczynami ortoreksji bardzo często są różnego rodzaju zaburzenia emocjonalne. Skupienie się na diecie daje możliwość ucieczki od codziennych problemów. Problem ten obserwuje się także u osób nadmiernie perfekcyjnych. Warto wspomnieć, że ortorektycy najczęściej mają prawidłową budowę ciała, a nawet lekką niedowagę. Zatem motywacją do przejścia na dietę nie jest chęć zmniejszenia masy ciała. Ortoreksja może wystąpić w każdym wieku. W przeciwieństwie do innych zaburzeń odżywiania nie obserwuje się jej głównie u osób bardzo młodych.

Jakie są objawy ortoreksji?

Pierwsze objawy ortoreksji są trudne do zaobserwowania przez otoczenie osoby zdrowej. Na początku ma miejsce rezygnacja z produktów, które są powszechnie uznawane za niezdrowe. Wprowadzane są modyfikacje w jadłospisie. Eliminowane są z niego fast foody, słodycze, tłuszcze, żywność przetworzona i modyfikowana. Jednak z czasem lista produktów zakazanych się powiększa.

Ostatecznie dochodzi do tego, że osoba z ortoreksją akceptuje spożywanie zaledwie kilku produktów. Dodatkowo ustala własne zasady dotyczące ich pozyskiwania, a także przygotowywania i spożywania posiłków. Zakupy żywieniowe mogą odbywać się tylko w ekologicznych sklepach lub w gospodarstwach wiejskich. Ważna jest także kolejność spożywanych potraw.

Osoba chora na ortoreksję całą uwagę poświęca jedzeniu. Dużo czyta na jego temat oraz o skutkach zdrowotnych spożywania danego rodzaju produktów. Jej zachowanie zaczyna przypominać zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Nadmierne skupienie na zdrowym odżywianiu powoduje izolację społeczną. Z punktu widzenia ortorektyka ma to swoje zalety – nie ma ryzyka znalezienia się w sytuacji, gdy konieczne jest spożycie jedzenia z niewiadomego źródła.

Dodatkowo chorzy cały czas odczuwają frustrację. Zaburzenie planu posiłków lub spożycie produktu niewiadomego pochodzenia prowadzi nawet do wybuchów gniewu i agresji. Często pojawia się także lęk oraz poczucie winy. Nietrzymanie się diety i zasad może skutkować wymierzaniem sobie kar.

Jak wygląda leczenie ortoreksji?

Leczenie ortoreksji najczęściej opiera się na psychoterapii. U większości osób największe korzyści przynosi metoda poznawczo-behawioralna. Niekiedy konieczne jest wdrożenie farmakoterapii. Wówczas stosuje się leki z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny. Terapia zwykle jest długotrwała. Wymaga także chęci leczenia i pełnej współpracy pacjenta. Pamiętaj, że osoba z ortoreksją najczęściej nie zdaje sobie sprawy z tego, że ma problem.

W leczeniu ortoreksji dużą rolę odgrywa współpraca z dietetykiem. Konieczne jest ułożenie zdrowej i zbilansowanej diety, która dostarczy organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych, minerałów i witamin. Pod kontrolą lekarza powinno odbywać się także leczenie niedoborów i suplementacja pierwiastków.

Czym grozi ortoreksja?

Wszystkie zaburzenia odżywiania prowadzą do poważnych powikłań, jeżeli nie są odpowiednio leczone. Ortoreksja skutkuje powstaniem niedoborów substancji odżywczych, witamin i minerałów. Paradoksalnie, osoba, która nadmiernie skupia się na zdrowym odżywianiu, zaczyna odczuwać szereg nieprzyjemnych objawów, ponieważ jej organizm przestaje prawidłowo pracować.

Możliwe skutki ortoreksji to:

  • niedożywienie,

  • zawroty głowy,

  • bóle głowy,

  • przewlekłe nudności,

  • zaburzenia pracy jelit i bóle brzucha,

  • upośledzenie odporności i większa podatność na infekcje,

  • przewlekłe zmęczenie i brak energii,

  • problemy z pamięcią i koncentracją,

  • zaburzenia miesiączkowania.

Bardzo często pojawiają się objawy anemii. Dodatkowo wzrasta ryzyko zachorowania na niektóre choroby przewlekłe (np. choroby serca lub nadciśnienie tętnicze). Zdarza się, że rozpoznawana jest depresja. Osoby z ortoreksją mierzą się także ze społecznymi i emocjonalnymi skutkami zaburzeń odżywiania. Powinieneś zdawać sobie sprawę, że brak leczenia może doprowadzić nawet do przedwczesnej śmierci.

Źródła
  1. E. Kałędkiewicz, A. Doboszyńska, Ortoreksja na tle innych zaburzeń odżywiania, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2013, t. 7, nr 6, s. 307–315.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Odżywianie
Ad

Najchętniej czytane

igly-sosny-jakie-maja-wlasciwosci-i-zastosowanie
Odżywianie
1 min.
Igły sosny - jakie mają właściwości i zastosowanie?
30.07.2021
czystek-na-co-pomaga-jakie-ma-wlasciwosci-i-dzialanie
Odżywianie
2 min.
Czystek - na co pomaga? Jakie ma właściwości i działanie?
27.07.2021
awocado-jakie-ma-witaminy-i-wlasciwosci-zdrowotne
Odżywianie
2 min.
Ile kalorii i jakie wartości odżywcze ma awokado?
27.07.2021
imbir-w-ciazy-jakie-ma-dzialanie-jak-stosowac
Odżywianie
1 min.
Jak stosować imbir w ciąży? Jakie jest jego działanie?
17.09.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.