Zweryfikowane przez eksperta

Rwa kulszowa – objawy i przebieg choroby, metody leczenia

Agata Oleszkiewicz

lek. Agnieszka Widera

17.05.2021

Aktualizacja: 09.08.2021

Objawy rwy kulszowej to zespół dolegliwości wynikających z ucisku korzeni nerwowych kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. W przebiegu choroby pojawiają się ból miejscowy, często promieniujący wzdłuż nogi, i trudności w chodzeniu. Leczenie przewiduje przede wszystkim rehabilitację ruchową i fizykoterapię.


Choć w ciągu kilku dni objawy ustępują samoistnie, nieleczona rwa kulszowa może nawracać. Nawet jeśli teraz czujesz się dobrze, to wprowadź więcej aktywności ruchowej do swojej codzienności, aby zapobiec jej atakom, dłużej cieszyć się zdrowiem i nie przysporzyć trosk bliskim.

rwa-kulszowa-jakie-sa-objawy-jak-ja-leczyc
pixabay.com

Co to jest rwa kulszowa?

Rwa kulszowa oznacza zespół dolegliwości wynikających z kompresji korzeni nerwowych przebiegających w okolicach lędźwiowego odcinka kręgosłupa lub podrażnienia włókien nerwu kulszowego w przebiegu jego długości. Przyczyny rwy kulszowej najczęściej związane są z dyskopatią, ale mogą stanowić również efekt lokalnych stanów zapalnych kręgosłupa, chorób zakaźnych czy zmian nowotworowych. Nieprzyjemny stan dokucza również kobietom w III trymestrze ciąży i najczęściej manifestuje się bólem miejscowym lub promieniującym wzdłuż kończyny dolnej, o różnym charakterze i nasileniu. Rwa kulszowa zwykle objawia się poprzez niespodziewane i ostre ataki, tzw. postrzały, które w przeciągu kilku dni słabną lub samoistnie ustępują, choć w zależności od etiologii możesz również doświadczyć stopniowego narastania dolegliwości. Ze względu na tendencję do nawracania choroby, niezwykle istotne w okresie remisji jest postępowanie profilaktyczne. Nawet jeśli czujesz się dobrze, pamiętaj, żeby zatroszczyć się o formę nie tylko poprzez wprowadzenie do codziennego harmonogramu spacerów, zajęć na basenie czy jazdy rowerem, ale także spróbuj popracować nad higieną pracy zarówno fizycznej, jak i siedzącej. Unikanie podnoszenia ciężkich przedmiotów w pozycji pochylonej czy ergonomiczny fotel biurowy i krótkie przerwy na stretching podczas dalekich podróży samochodem pozwolą zminimalizować ryzyko wystąpienia bólu.

Rwa kulszowa – objawy, gdzie boli i jak?

Rwa kulszowa objawia się przede wszystkim bólem, który obejmuje okolicę krzyżową i zwykle promieniuje wzdłuż nerwu kulszowego przez pośladek, pachwinę i tylnoboczną powierzchnię uda, aż po golenie, a nawet czasem kostki i piętę. Dolegliwości korzeniowe tego typu mają tendencję do nasilania się podczas pochylania, kaszlu czy kichania. Charakterystyczny jest ponadto dodatni objaw Laseque'a, czyli narastanie dyskomfortu i niemożność podniesienia nogi w czasie leżenia na plecach. Ból zwykle jest jednostronny, ale może też dokuczać obustronnie lub w sposób skrzyżowany, tzn. gdy przy próbie pracy jednej kończyny dolnej objawy pojawiają się w drugiej. Nierzadko atak jest tak silny, że uniemożliwia poruszanie się lub znacznie ogranicza sprawność motoryczną. Objawy rwy kulszowej lewostronnej lub po prawej stronie to również parestezje i uczucie mrowienia, a czasem także niedoczulica. Ponadto dochodzi do wzmożonego napięcia mięśni przykręgosłupowych oraz odruchowego skrzywienia kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Rwa kulszowa w nodze sprawia trudności w chodzeniu ze względu na osłabienie siły dużych grup mięśni kończyny i opadającą stopę. W bardziej zaawansowanych przypadkach schorzenia można doświadczyć zaburzeń kontroli mikcji i defekacji. Dolegliwości pojawiające się w przebiegu rwy kulszowej niekorzystnie wpływają nie tylko na sferę fizyczną, ale także sprzyjają pogorszeniu kondycji psychicznej, stanowiąc źródło rozdrażnienia emocjonalnego, nadwrażliwości, obniżenia nastroju czy niepokoju o własne zdrowie, szczególnie kiedy ataki się powtarzają, nasilają i długo utrzymują. Ze względu na złożony mechanizm przebiegu choroby kompleksowe leczenie rwy kulszowej przewiduje nie tylko postępowanie ukierunkowane na łagodzenie objawów w ostrej fazie z użyciem farmako- i fizjoterapii, ale także edukację zdrowotną i rehabilitację domową w czasie trwania remisji dolegliwości.

Leczenie rwy kulszowej

Na atak rwy kulszowej najlepszym sposobem jest odciążenie kręgosłupa poprzez ograniczenie aktywności fizycznej i wypoczynek w odpowiedniej pozycji. Ulgę zwykle przynoszą: leżenie na boku ze zgiętymi nogami i poduszką między kolanami, pozycja na plecach z ugięciem nóg lub podłożeniem pod kolana poduszki, albo też leżenie na brzuchu z podkuleniem nogi, w której dokuczają objawy. W międzyczasie ból może być łagodzony również farmakologicznie za pomocą maści do stosowania miejscowego i tabletek doustnych. Silne i uporczywe dolegliwości niekiedy wymagają jednak bardziej zdecydowanych form leczenia i podania mocniejszych leków o działaniu przeciwbólowym i rozluźniającym mięśnie. W takich sytuacjach podaje się zastrzyk domięśniowy. Kiedy ból wstępnie ustąpił, masaż i inne zabiegi fizjoterapeutyczne są jak najbardziej wskazane. Celem rehabilitacji jest poprawa kondycji kręgosłupa i sprawności kończyny dolnej, a także profilaktyka nawrotów choroby. Najkorzystniejsze są m.in. ultradźwięki i krioterapia, laser, a także elektro- i magnetoterapia. Niezbędne okazują się też ćwiczenia ruchowe i redukcja masy ciała u osób z nadwagą.

Źródła
  1. Cunningham C., Rwa kulszowa, PZWL, Warszawa 2007.

  2. Kozubski W., Bólowe zespoły korzeniowe – szyjny i lędźwiowo – krzyżowy, PZWL, Warszawa 2016.

  3. Lewis P. Rowland., Neurologia Meritta, Urban & Partner, Wrocław 2012.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Zdrowie
Ad

Najchętniej czytane

gdzie-udac-sie-do-lekarza-podczas-urlopu
Zdrowie
1 min.
Gdzie udać się do lekarza podczas urlopu?
20.08.2021
poznaj-5-sposobow-na-dobry-sen
Zdrowie
1 min.
Poznaj 5 sposobów na dobry sen
20.08.2021
jak-sobie-poradzic-z-alergia-poznaj-5-sprawdzonych-sposobow
Zdrowie
1 min.
Jak sobie radzić z alergią? 5 sprawdzonych sposobów
31.08.2021
dlaczego-sniadanie-jest-wazne-i-nie-powinno-sie-go-pomijac
OdżywianieZdrowie
1 min.
Dlaczego śniadanie jest ważne i nie powinno się go pomijać?
30.08.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.