account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Świerzb norweski – przyczyny powstawania, objawy, sposoby leczenia

Olga Dąbskalek. Agnieszka Żędzian10.05.2022Aktualizacja: 20.03.2024

Świerzb norweski to uogólniona i zaawansowana postać świerzbu. Jest bardzo zakaźny z uwagi na dużą liczbę pasożytów infekujących jedną osobę. Spotyka się go najczęściej wśród osób z demencją, obniżoną odpornością czy z zespołem Downa. Sprawdź, w jaki sposób objawia się świerzb norweski i na czym polega jego leczenie.


swierzb-norweski-objawy-leczenie
pexels

Polecane

skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
Spis treści
  1. Co wywołuje świerzb norweski?
  2. Jak dochodzi do zakażenia świerzbem norweskim?
  3. Co sprzyja zakażeniu świerzbem norweskim?
  4. Jak rozwija się świerzb norweski?
  5. Świerzb norweski – objawy
  6. Z jakimi chorobami należy różnicować świerzb norweski?
  7. Diagnostyka świerzbu norweskiego
  8. Świerzb norweski – jak można go leczyć?

Co wywołuje świerzb norweski?

Świerzb norweski – nazywany też hiperkeratotycznym – to zakaźna choroba skóry, za której powstanie odpowiadają roztocza świerzbowca ludzkiego (z łac. Sarcoptes scabiei varietas hominis). Pasożyt ten żywi się keratyną, czyli białkami znajdującymi się w warstwie rogowej naskórka. To najbardziej zewnętrzna warstwa skóry, która ulega stałemu złuszczaniu. Objawy stanowią po pierwsze efekt aktywności pasożyta, po drugie wynik reakcji alergicznej na jego antygeny.

Jak dochodzi do zakażenia świerzbem norweskim?

Świerzb norweski rozwinąć się może w każdej grupie wiekowej, jednak najczęściej obserwuje się go wśród dzieci i osób w wieku podeszłym. Zakażenie świerzbowcem ludzkim następuje poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub poprzez kontakt pośredni – użytkowanie przedmiotów zanieczyszczonych przez zapłodnione samice świerzbowca ludzkiego (np. ubrania, ręczniki, pościel, zabawki pluszowe). Pasożyt może przeżyć poza organizmem żywiciela przez 36–72 godziny.

Co sprzyja zakażeniu świerzbem norweskim?

Świerzb norweski, podobnie jak inne postacie tej choroby, łatwo rozprzestrzenia się w zbiorowiskach ludzkich, typu szkoły, internaty, domy opieki społecznej, oddziały szpitalne. Rozwojowi choroby sprzyjają:

  • obniżona odporność

  • złe warunki życiowe, 

  • demencja, 

  • zespół Downa,

  • wyniszczenie, 

  • choroby psychiczne,

  • nieprzestrzeganie zasad higieny.

Jak rozwija się świerzb norweski?

Kiedy dojdzie do zakażenia świerzbem norweskim, zapłodniona samiczka odpowiedzialnego za rozwój choroby pasożyta ryje korytarze w warstwie rogowej naskórka. Te swego rodzaju norki osiągają około 0,3 mm długości. W nich świerzbowiec ludzki składa jaja, z których wylęgają się larwy. To, ile trwa ich wylęganie się, zależy od charakteru zakażenia. W pierwotnej infekcji może zajmować od 3 do 6 tygodni, a we wtórnej znacznie mniej, bo tylko 1–3 dni. Po upływie od 2 do 3 tygodni pasożyt przyjmuje postać dojrzałą.

Świerzb norweski – objawy

Świerzb norweski określić można jako uogólnioną i zaawansowaną postać świerzbu. Typowe dla tej choroby jest występowanie dużych nawarstwień hiperkeratotycznych, czyli ognisk nadmiernego rogowacenia naskórka, co wiąże się ze znacznym pogrubieniem jego warstwy rogowej. Te zmiany skórne najczęściej rozwijają się na dłoniach i stopach. Możliwy jest również świerzb na twarzy, na owłosionej skórze głowy, na plecach i rzadziej na innych częściach ciała. Piśmiennictwo donosi o przypadkach świerzbu norweskiego w obrębie wałów i płytki paznokciowej. Niekiedy dochodzi do uogólnionego zapalenia skóry (erytrodermii). Nieleczony i długo trwający świerzb norweski może zająć skórę nawet na całym ciele.

Charakterystyczny objawem towarzyszącym świerzbowi norweskiemu jest świąd, który ulega nasileniu pod wpływem rozgrzania ciała, np. w czasie uprawiania sportu, zażywania gorącej kąpieli. Wiąże się to ze wzrostem aktywności świerzbowca ludzkiego w wyniku działania wysokiej temperatury. Świąd wywołuje u chorych odruch drapania, przez które może dojść do powstania zadrapań, strupów, przeczosów i nadkażenia bakteryjnego. Zdarzają się przypadki, że chorzy na świerzb norweski nie odczuwają świądu.

Jeśli obawiasz się zakażenia pasożytami (np. w szpitalu, przedszkolu) albo chcesz uzyskać pomoc w leczeniu już trwającego zakażenia przez świerzb – sprawdź, co możesz zyskać dzięki Polisie Zdrowie Welbi.

Dzięki prywatnej opiece zdrowotnej, w zależności od wybranego pakietu, zyskasz:

  • nielimitowany dostęp do lekarza pierwszego kontaktu,

  • możliwość konsultacji ze specjalistami (np. dermatologa) bez skierowania,

  • szybkie terminy wizyty (konsultację z lekarzem pierwszego kontaktu umówisz w ciągu 1 dnia roboczego, a ze specjalistą z reguły w ciągu 3 dni!),

  • dostęp do blisko 300 badań (w pakiecie OCHRONA GOLD), w tym laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych,

  • coroczny profilaktyczny przegląd zdrowia.

Wypełnij formularz i otrzymaj ofertę – dowiesz się, co możesz zyskać, wybierając prywatną opiekę medyczną od TU Zdrowie.

Z jakimi chorobami należy różnicować świerzb norweski?

Świerzb norweski to choroba mogąca powodować problemy w postawieniu rozpoznania z uwagi na zbliżony obraz kliniczny do kilku innych jednostek chorobowych. Dlatego też w przypadku niepewności diagnostycznej świerzb norweski powinien być różnicowany przede wszystkim z:

  • wypryskiem, atopowym zapaleniem skóry,

  • rybią łuską,

  • łuszczycą, 

  • opryszczkowatym zapaleniem skóry (chorobą Duhringa),

  • chorobą Dariera (genodermatozą),

  • świądem idiopatycznym i towarzyszącym chorobom ogólnoustrojowym,

  • polekową reakcją skórną.

Diagnostyka świerzbu norweskiego

Diagnoza świerzbu norweskiego opiera się przede wszystkim na dokładnie przeprowadzonym wywiadzie z pacjentem oraz na badaniu przedmiotowym, czyli na ocenie objawów chorobowych. Jednakże ten drugi element diagnozy bywa utrudniony z uwagi na obecność zmian wtórnych, czyli przeczosów i zadrapań oraz nadkażeń bakteryjnych. 

Rozpoznanie świerzbu norweskiego wymaga uwidocznienia świerzbowca ludzkiego, jego jaj, wydalin czy nor. W tym celu od chorego pobiera się zeskrobiny naskórka z różnych miejsc na ciele, gdzie obserwuje się zmiany chorobowe. Próbki analizuje się pod mikroskopem. 

Pomocne w postawieniu diagnozy są również:

  • zabarwienie naskórka jodyną – uwidacznia korytarze pasożyta,

  • biopsja skóry – wykazuje świerzbowca ludzkiego i jego jaja,

  • dermatoskopia – uwidacznia korytarze i trójkątne części pasożyta (tzw. objaw lotni),

  • badania laboratoryjne – zaobserwować można wzrost stężenia całkowitych przeciwciał klasy IgE w surowicy i eozynofilię, czyli zwiększoną liczbę granulocytów (rodzaju białych krwinek).

Świerzb norweski – jak można go leczyć?

Leczenie świerzbu norweskiego polega przede wszystkim na farmakoterapii. Stosowane są środki przeciwświerzbowcowe, które aplikuje się po kąpieli i w razie potrzeby po zastosowaniu preparatów zmiękczających zrogowaciałą warstwę naskórka. Dzięki temu leki lepiej przedostają się do naskórka. Wykorzystuje się m.in.: permetrynę, krotamiton, benzoesan benzylu, maść siarkową. Lekarz może zalecić stosowanie preparatu doustnego – iwermektyny. Leczeniem objęci są wszyscy domownicy bez względu na obecność objawów. Uciążliwy świąd można łagodzić, stosując specjalne kremy. W ciężkich przypadkach chory jest hospitalizowany.

Specjalistyczne postępowanie można wspomagać, stosując domowe sposoby na świerzb. Konieczne jest pranie w wysokiej temperaturze wszystkich możliwych rzeczy, z którymi miał kontakt chory, oraz odkurzenie tapicerowanych mebli i dywanów (można użyć do tego odkurzaczy piorących). Rzeczy, których nie można wyprać, należy umieścić w szczelnym worku foliowym i pozostawić w temperaturze pokojowej na kilka dni.

Źródła
  1. A. Górkiewicz-Petkow, O. Michałowska, L. Petkow, Świerzb – problemy diagnostyczne i terapeutyczne, „Medycyna Rodzinna” 2009, nr 4, s. 70–74.
  2. M. Petryniak, Świerzb – diagnostyka i leczenie, „Kosmetologia Estetyczna” 2016, t. 5, nr 6, s. 648–650.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
nadwyrezenie-reki-jak-sobie-pomoc-objawy-i-profilaktyka
Zdrowie
1 min.
Nadwyrężenie ręki - jak sobie pomóc? Objawy i profilaktyka
29.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
Wysypka po antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Wysypka po antybiotyku – domowe sposoby
03.06.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.