account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Tętniak mózgu – przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Olga Dąbska28.06.2023Aktualizacja: 13.10.2023

Tętniak mózgu to choroba tętnic mózgowych. To patologiczne uwypuklenie naczynia stwierdzane jest zazwyczaj u osób w 5.–6. dekadzie życia. Nie ma dokładnych danych na temat częstości jego występowania. Przyczyną tętniaka mózgu jest najczęściej wada wrodzona. Leczenie prowadzone może być metodami wewnątrznaczyniowymi lub przeprowadzany jest zabieg z otwarciem czaszki. Dowiedz się więcej na temat tętniaka mózgu.


treatment-4099432 1920
Pixabay.com

Polecane

oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
Spis treści
  1. Co to jest tętniak mózgu? Przyczyny powstania
  2. Tętniak mózgu – jakie może dawać objawy?
  3. Czy tętniak mózgu może się wchłonąć?
  4. Rozpoznanie tętniaka mózgu
  5. Leczenie tętniaka mózgu

Co to jest tętniak mózgu? Przyczyny powstania

Tętniak mózgu inaczej nazywany jest tętniakiem wewnątrzczaszkowym bądź tętniakiem naczyń mózgowych. Patologia ta tworzy się w wyniku osłabienia ściany tętnicy mózgowej. Występuje rzadziej niż tętniak aorty. Płynąca pod ciśnieniem krew wypycha na zewnątrz osłabiony fragment naczynia, w konsekwencji czego rozwija się uwypuklenie. Można zatem powiedzieć, że tętniak to wypełnione krwią, ograniczone poszerzenie światła naczynia tętniczego. Powiększający się z czasem tętniak mózgu prowadzi do ścieńczenia i osłabienia ściany tętnicy, co grozi jej pęknięciem. Dochodzi wówczas do wylania się krwi do przestrzeni otaczającej mózg. Jest to stan zagrożenia życia. Tętniaki mózgu to najczęstsza przyczyna samoistnych krwawień wewnątrzczaszkowych.

Specjaliści wyróżniają kilka głównych przyczyn powstawania tętniaków mózgu: 

  • wrodzone nieprawidłowości budowy ściany tętnic – mniej włókien mięśniowych i sprężystych w rozwidleniu tętnicy,

  • nagromadzenie wewnątrz światła tętnic mózgowych blaszek miażdżycowych (sprawdź przy okazji, jak dbać o układ krwionośny),

  • zmiany zapalne w ścianie tętnicy prowadzące do zaczopowania światła naczynia zakażoną skrzepliną,

  • nieprawidłowości rozwojowe w okolicy koła tętniczego mózgu,

  • nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca,

  • palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu i narkotyków.

Często tętniak występuje bez współistnienia tychże okoliczności i nie sposób określić przyczyny jego powstania.

Tętniak mózgu – jakie może dawać objawy?

Tętniak mózgu do momentu pęknięcia zazwyczaj przebiega bezobjawowo. Nierzadko patologia ta rozpoznawana jest przypadkowo, w trakcie wykonywania badań niezwiązanych z tą jednostką chorobową. Wyjątek stanowią duże zmiany, które mogą wywierać ucisk na sąsiednie struktury. Dają one objawy podobne do guza mózgu, w tym m.in. deficyty neurologiczne – drgawki, zaburzenia świadomości, niedowłady połowicze, bóle głowy, zawroty głowy, szumy uszne, poszerzenie jednej źrenicy, podwójne widzenie, opadanie powieki (tzw. ptozę). W większości przypadków pęknięty tętniak mózgu ujawnia się krwawieniem podpajęczynówkowym. Do pęknięcia tętniaka mózgu prowadzi przeważnie podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, któremu sprzyjają m.in.: wysiłek fizyczny, stres, choroby współistniejące. Innym częstym powodem pęknięcia tętniaka mózgu jest uraz głowy.

Pęknięcie tętniaka jest zdarzeniem nagłym, o przebiegu udarowym. Objawem krwawienia podpajęczynówkowego jest przede wszystkim bardzo silny ból głowy, któremu mogą towarzyszyć m.in.: uczucie sztywności karku, nudności, wymioty, światłowstręt, a niekiedy utrata przytomności, niedowład, zaburzenia mowy. W bardzo ciężkich przypadkach następuje zgon. Podejrzenie pęknięcia tętniaka mózgu wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. W oczekiwaniu na jej przybycie pacjent powinien leżeć i unikać aktywności ruchowej. Warto w tym miejscu wspomnieć o powikłaniach krwawienia podpajęczynówkowego – kilka lub kilkanaście dni po nim istnieje ryzyko udaru mózgu, wśród innych powikłań wymienia się: napady padaczkowe, wodogłowie, niedowłady, afazję (zaburzenie mowy) i powikłania pozaczaszkowe, m.in.: obrzęk płuc, zawał serca, tzw. wrzody Cushinga. 

Czy tętniak mózgu może się wchłonąć?

Tętniaki nie wchłaniają się samoistnie, są zmianami trwałymi. Tętniak naczyń mózgowych nie jest w tej materii wyjątkiem. Tętniak jest zmianą bardzo niebezpieczną, ponieważ z czasem może się powiększać. Rozpoznany tętniak naczyń mózgowych jest bezwzględnym wskazaniem do konsultacji z neurologiem, który wraz z neurochirurgiem, albo radiologiem zabiegowym podejmie decyzję odnośnie do dalszego procesu leczniczego.

Autor: lek. Wiktor Trela

Rozpoznanie tętniaka mózgu

Podstawą rozpoznania tętniaka mózgu są badania obrazowe – angiografia tomografii komputerowej (obrazowanie naczyń w tomografii komputerowej, tzw. angio-TK) i angiografia rezonansu magnetycznego (obrazowanie naczyń w rezonansie magnetycznym, tzw. angio-MR). Neurolog zleca badanie mózgu. Złotym standardem jest jednak cyfrowa angiografia subtrakcyjna, czyli obrazowanie naczyń z użyciem środka kontrastowego i promieni rentgenowskich. To jednak inwazyjne badanie i nie powinno się go wykonywać w przypadku braku ewidentnych wskazań.

Dzięki obrazowaniu medycznemu można dokładnie poznać rodzaj i lokalizację tętniaka mózgu. Wyróżnia się dwa rodzaje tętniaków mózgu – workowate (kształtem przypominają worek), które stanowią około 80% przypadków, i wrzecionowate. Patologie te zazwyczaj tworzą się w miejscu odejścia poszczególnych tętnic bądź rozwidlenia tętnic na gałęzie dalsze. W przeważającej części przypadków (85%) umiejscawiają się w dorzeczu przedniej części koła tętniczego mózgu (Willisa). Pozostałe zajmują rejon tzw. tylnego krążenia. Badania obrazowe pozwalają również na określenie wielkości, co w znaczący sposób wpływa na wybór sposobu leczenia. Wyróżnia się takie rodzaje tętniaków:

  • drobne < 3 mm,

  • małe do 10 mm,

  • średnie 10–20 mm,

  • duże > 20 mm,

  • olbrzymie > 25 mm.

W rozpoznaniu pęknięcia tętniaka mózgu podkreślić trzeba rolę badania podmiotowego. W czasie wywiadu pacjent opisuje doświadczane objawy, a uwagę lekarza powinien zwrócić zwłaszcza ból głowy najsilniejszy, jakiego pacjent doświadczał.

Leczenie tętniaka mózgu

Leczenie farmakologiczne i objawowe tętniaków mózgu nie istnieje. Zmiany te leczy się wyłącznie inwazyjnie. Tętniaki mózgu operują neurochirurdzy. Istnieją dwa sposoby leczenia:

  • chirurgiczne poprzez dojście na zewnątrz naczynia, z otwarciem czaszki, możliwe jest:

    • klipsowanie – polega na wycięciu tętniaka i założenie w jego miejsce klipsa, który wykonany jest przeważnie z tytanu,

    • owinięcie (wrapping) – rozwiązanie wybierane, kiedy nie ma możliwości założenia klipsa, zabieg wzmacnia ściany tętniaka, ale nie zabezpiecza w 100% przed jego pęknięciem,

    • wyłączenie tętniaka z obiegu (trapping) – polega na wytworzeniu nowych połączeń naczyniowych i obustronnym zaklipsowaniu, w ten sposób dochodzi do odcięcia tętniaka z krążenia;

  • na drodze embolizacji wewnątrznaczyniowej przez dojście od wnętrza naczynia:

    • wypełnienie tętniaka platynowymi sprężynkami, wprowadzanymi przez cewnik umiejscowiony w tętnicy udowej w pachwinie, zapobiega to wpływaniu krwi do wnętrza tętniaka i wyłącza go z krążenia,

    • przebudowa przy użyciu balonu – metoda polecana, gdy szypuła tętniaka jest szeroka, a sprężynki do embolizacji mogłyby wypaść do krwiobiegu, zabieg polega na wprowadzeniu dodatkowego cewnika z balonem, który po nadmuchaniu wypełnia szyję tętniaka i zapobiega wypadnięciu sprężynek.


Metody leczenia tętniaków mózgowych różnią się w zależności od sytuacji klinicznej, o wyborze ścieżki postępowania decyduje zespół lekarski, w skład którego wchodzą neurochirurg i radiolog interwencyjny (zabiegowy), razem z chorym. Po zabiegu pacjent powinien zadbać o styl życia i stosować środki wspomagające ogólne funkcjonowanie, np. zioła na serce.

Źródła
  1. L. Dopierała, Problemy pielęgnacyjne u chorych z krwawieniem podpajęczynówkowym z pękniętego tętniaka leczonych operacyjnie, „Pielęgniarstwo Chirurgiczne i Angiologiczne” 2008, nr 2, s. 44–50.
  2. P. Gajewski, A. Szczeklik, Interna Szczeklika 2017, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.
  3. D. Knap, R. Partyka, M. Zbroszczyk i wsp., Tętniaki mózgu – współczesne metody leczenia wewnątrznaczyniowego, „Polski Przegląd Neurologiczny” 2010, nr 6, t. 1, s. 22–26.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
dretwienie-opuszkow-palcow-u-rak-u-nog
Zdrowie
1 min.
Drętwienie opuszków palców u rąk i nóg – gdzie szukać przyczyny?
10.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.