account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Jak mogą wyglądać objawy wczesnej menopauzy?

Magdalena Drąg02.10.2023Aktualizacja: 02.10.2023

Menopauza jest trwałym zatrzymaniem miesiączkowania, fizjologicznie występuje u kobiet w wieku 45–55 lat i trwa 1–2 lata. Menopauza jest spowodowana wygasaniem czynności jajników i zmniejszeniem syntezy hormonów płciowych. Czasami ten proces rozpoczyna się przedwcześnie, nawet w okresie, kiedy kobieta planuje jeszcze potomstwo.


wczesna-menopauza-czym-sie-objawia-co-ja-charakteryzuje
Adobe Stock

Polecane

skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
Spis treści
  1. Wczesne przekwitanie – definicje
  2. Jakie objawy daje menopauza?
  3. Przyczyny przedwczesnego klimakterium
  4. Leczenie przedwczesnej menopauzy

Wczesne przekwitanie – definicje

Menopauza to etap w życiu kobiety, który oddziela czas płodności od okresu starzenia. Jeśli przekwitanie następuje wcześniej niż standardowo, nie jest to tylko przeszkoda w powiększeniu rodziny, która powoduje bezpłodność, ale co ważniejsze jest to problem natury zdrowotnej. Gdy ustępuje ochronne działanie estrogenów, zwiększa się ryzyko zespołu metabolicznego, chorób układu naczyniowego, osteoporozy. Przez zwiększoną chorobowość w grupie kobiet z przedwczesną menopauzą (EM, ang. early menopause) lub przedwczesnym wygasaniem czynności jajników (POF, ang. premature ovarian failure) obniża się jakość życia i wzrasta śmiertelność.

Przedwczesna menopauza to stan, kiedy miesiączka ustępuje między 40. a 45. rokiem życia. Menopauzą o czasie jest zahamowanie miesiączkowania między 45. a 55. rokiem życia. 

Jeśli kobieta przestaje miesiączkować przed czterdziestką, nazywamy ten stan przedwczesnym wygasaniem czynności jajników (POF, z angielskiego premature ovarian failure). Zwykle jest on spowodowany wyczerpaniem puli pęcherzyków jajnikowych, zawierających komórki jajowe, co może być spowodowane uszkodzeniem jajnika przez naświetlanie, leki, operacje. POF może wystąpić w wyniku obciążeń genetycznych. W praktyce pacjentki nazywają menopauzą cały okres występowania jej objawów, a tak naprawdę menopauza to tylko jeden dzień – dzień, którego datę ustala się wstecznie po upływie roku od wystąpienia ostatniej miesiączki w życiu.

Okres okołomenopauzalny nazywamy perimenopauzą, klimakterium lub latami przejściowymi. Perimenopauza trwa kilka lat przed menopauzą i po niej. Większość kobiet zauważa wtedy u siebie objawy zmian hormonalnych, nazywane objawami wypadowymi. Mogą one zacząć być odczuwane nawet w połowie czwartej dekady życia, choć zwykle są zauważane około 10 lat później.

Premenopauza to pojęcie węższe niż perimenopauza. Jest to czas, w którym jajniki przestają wydzielać hormony płciowe, takie jak estrogeny, progesteron i testosteron. Ten okres trwa wiele lat, gdyż dynamika procesu jest powolna. Efektem przekwitnięcia jest ustanie płodności, choć nie jest ona nigdy oceniana na kompletną, zerową. Potencjalnie jest możliwość wystąpienia cyklu miesiączkowego z owulacją, a zatem istnieje niewielkie ryzyko zajścia w ciążę. 

Kolejnym pojęciem jest postmenopauza, czyli czas rozpoczynający się po ustaniu miesiączki. U kobiet po histerektomii, czyli usunięciu macicy, rozpoczęcie okresu pomenopauzalnego można rozpoznać dzięki badaniu poziomu hormonu folikulotropowego (FSH) we krwi, którego wysokie stężenie jest charakterystyczne dla kobiet w postmenopauzie. Takie badanie powinno się wykonać w 3.–7. dniu cyklu, a jeśli pacjentka już nie miesiączkuje, lekarz może zlecić badanie bez korelacji z cyklem miesiączkowym.

Jakie objawy daje menopauza?

Menopauza przebiega inaczej u każdej kobiety. Lekarze dzielą pacjentki na 3 równe grupy. Jedna z nich w ogóle nie zauważa objawów menopauzy, druga część ocenia ich nasilenie jako umiarkowane, a trzecia cierpi z powodu silnych objawów wypadowych, obniżających znacznie jakość życia.

Istnieje skala nazywana indeksem Kuppermana, która pozwala ocenić nasilenie objawów występujących podczas perimenopauzy. Uzyskanie wyniku co najmniej 30 punktów świadczy o ciężkim nasileniu objawów wypadowych. Granicą pomiędzy nasileniem lekkim a umiarkowanym jest 25. punkt skali, a wynik poniżej 20 punktów wyklucza występowanie objawów menopauzy.

Objawy okresu okołomenopauzalnego możemy podzielić na:

  • naczyniowe, do których należą:

    • uderzenia gorąca, nadmierna potliwość i nocne poty,

    • zawroty i bóle głowy, 

    • wrażenie nierównego bicia serca, palpitacje,

  • związane z obniżeniem jakości tkanki łącznej, w tym kostnej:

    • bóle stawów, osteoporoza,

    • męczliwość i ból mięśni,

    • pogorszenie elastyczności skóry, 

    • obniżone libido,

    • pogorszenie funkcji poznawczych, w tym osłabiona pamięć,

  • wpływające na dobre samopoczucie:

    • obniżenie nastroju, a nawet depresja,

    • drażliwość, zmienność nastroju, 

    • problemy ze snem, bezsenność lub nadmierna senność,

    • lękliwość,

  • zmieniające funkcjonowanie narządów płciowych:

    • suchość pochwy,

    • zanik, atrofia nabłonka pochwy, a w konsekwencji jego kruchość i wrażliwość na urazy,

    • dyspareunia, czyli odczuwanie bólu podczas stosunków płciowych,

  • tycie, trudności w utrzymaniu stałej masy ciała, 

  • zmęczenie i brak energii.

Przyczyny przedwczesnego klimakterium

Przedwczesna menopauza może być idiopatyczna, czyli pojawić się spontanicznie i nie mieć rozpoznawalnej przyczyny. Ewidentnymi przyczynami są: usunięcie jajników, stan po radioterapii i chemioterapii. Z przedwczesną menopauzą wiążą się zaburzenia pracy tarczycy i cukrzyca. 

Zauważono, że kobiety, które nigdy nie rodziły lub są po stymulacji owulacji w procesie leczenia niepłodności, wcześniej przechodzą menopauzę, ponieważ mają mniejszą rezerwę jajnikową. Ciąże wydłużają wiek przedmenopauzalny dzięki zahamowaniu owulacji podczas oczekiwania na potomka. Podobnie wpływa stosowanie antykoncepcji dwuskładnikowej, która również zapobiega owulacji. Takie działanie sprawia, że rezerwa jajnikowa wolniej się zmniejsza. Co ciekawe, u bliźniąt i u kobiet palących wcześniej dochodzi do menopauzy. 

Leczenie przedwczesnej menopauzy

Nawet te kobiety, którym nie dokuczają objawy fizyczne, mogą borykać się z problemami natury psychicznej i poczuciem istnienia presji, by pozostać wiecznie młodą w świecie kultu młodości.

Menopauzy nie da się leczyć, bo nie jest ona chorobą, jeśli występuje w odpowiednim wieku. Leczyć można natomiast objawy okołomenopauzalne. Odpowiednią metodę wybiera na wizycie lekarz ginekolog po zebraniu dokładnego wywiadu i zbadaniu pacjentki.

W wachlarzu możliwych metod leczenia znajduje się m.in. hormonalna terapia zastępcza (HTZ), uzupełniająca niedobory hormonalne i zmniejszająca nasilenie objawów z każdej grupy. Stosowanie naturalnych metod, w tym naparów z ziół na menopauzę i odpowiedniej diety w perimenopauzie, może znacząco poprawić Twoje samopoczucie. Psychoterapia poprawi jakość funkcjonowania, a leczenie przeciwdepresyjne inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) może dodatkowo zmniejszyć uczucie uderzeń gorąca. Zabiegi ginekologii estetycznej stosowane są w atrofii pochwy i by poprawić jej nawilżenie. W przypadku suchości pochwy można stosować globulki z estrogenami działającymi głównie miejscowo lub stosować lubrykanty podczas stosunków. Przy występowaniu objawów, które utrudniają współżycie, warto skonsultować się z seksuologiem.

Źródła
  1. G.H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
  2. A. Lewiński, Menopauza bez tajemnic, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2006.
Author Magdalena Drąg picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.