Zweryfikowane przez eksperta

Czym jest czerniak? Jak się go rozpoznaje i leczy?

Paulina Kłos-Wojtczak

lek. Agnieszka Widera

17.05.2021

Aktualizacja: 06.10.2022

Zauważyłeś na swojej skórze niepokojący pieprzyk? To nie musi być nic złego, jednak zawsze warto zasięgnąć opinii dermatologa. Im wcześniej wykryje się zmiany o charakterze złośliwym, tym większa szansa na pełne wyleczenie. Jeśli chcesz zadbać o swoje zdrowie i życie, każda barwnikowa zmiana na skórze powinna wzbudzić twoją czujność.


Czerniak występuje w Polsce stosunkowo rzadko. Szacuje się, że diagnozę słyszy rocznie około 3100 osób, nieco więcej kobiet niż mężczyzn. W ciągu ostatnich dziesięcioleci liczba zachorowań stale rośnie. Średni wiek zachorowania wynosi w Polsce około 50 lat. Istnieje jednak wiele czynników, które zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju czerniaka. W związku z tym już od najmłodszych lat należy się troszczyć o kondycję skóry.

czerniak-jak-wyglada-jak-go-rozpoznac
pixabay.com

Polecane

zielona-bakteria-na-paznokciu-leczenie-domowe
Zdrowie
1 min.
Zielona bakteria na paznokciu - leczenie domowe
31.10.2021
regeneracja-watroby-ile-trwa-jak-ja-wspomoc
Zdrowie
1 min.
Co regeneruje wątrobę? Jak szybko ją odbudować?
19.05.2021
jakie-sa-domowe-sposoby-na-zatkane-ucho
Zdrowie
1 min.
Jakie są domowe sposoby na zatkane ucho?
24.01.2022
oklady-na-goraczke-jak-robic-gdzie-przykladac
Zdrowie
1 min.
Okłady na gorączkę i inne sposoby na zbijanie za wysokiej temperatury ciała
30.05.2022

Co to jest czerniak?

Czerniaki to złośliwe nowotwory skóry, chociaż zmiany dermatologiczne mogą występować również na błonach śluzowych nosa, ust, ale także w okolicach oczu i na paznokciach. Za rozwój choroby odpowiedzialnie są melanocyty, czyli komórki barwnikowe wytwarzające pigment – melaninę – nadający naszej skórze odpowiedni kolor. Pod wpływem szeregu czynników, w tym promieniowania słonecznego czy energii świetlnej emitowanej przez lampy w solarium, dochodzi do nadmiernego pobudzenia melanocytów. Uruchamia to proces powolnego tworzenia się czerniaka, najpierw na powierzchni skóry, a z czasem w skórze właściwej. Kiedy komórki nowotworowe dostaną się do naczyń krwionośnych, w bardzo szybkim tempie zostają rozsiane po całym organizmie.

Nie da się ukryć, że rozwój czerniaka jest bardzo agresywny, przez co szybko może dojść do przerzutów. W momencie, gdy choroba nie jest jeszcze rozsiana, istnieje duża szansa na jej wyleczenie. W związku z tym, jeśli zauważysz u siebie lub u kogoś bliskiego niepokojącą zmianę, nie zwlekaj i szybko udaj się do dermatologa. W ten sposób zwiększysz szansę na lepsze i dłuższe życie.

Polecamy

czy-rak-jest-dziedziczny-czy-mozesz-byc-w-grupie-ryzyka
Zdrowie
1 min.

Czy rak jest dziedziczny? Czy możesz być w grupie ryzyka?

Nowotwory dziedziczne są odpowiedzialne za rozwój około 1-10% wszystkich chorób nowotworowych. Osoby będące nosicielami genów związanych z dziedzicznymi nowotworami mają zwiększone ryzyko zachorowania na nie w ciągu życia w porównaniu z populacją ogólną. Dlaczego dochodzi do dziedziczenia nowotworów? Jakie są ich cechy? Dowiedz się z poniższego artykułu.

Redakcja01.12.2021

Czynnikami, które zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju czerniaka, są m.in.:

  • długotrwałe i intensywne korzystanie z promieniowania słonecznego – pamiętaj o zabezpieczaniu skóry kremem z wysokim filtrem, a w bardzo upalne dni unikaj opalania się między godziną 10:00 a 15:00,

  • sztuczne opalanie – negatywnie na stan skóry wpływa korzystanie z solariów,

  • przewlekła ekspozycja na czynniki chemiczne i drażniące,

  • genetyczna skłonność do zbyt niskiego poziomu melaniny w skórze,

  • inne predyspozycje genetyczne, w tym rodzinny zespół znamion atypowych (FAMS).

Jak widzisz, ważne jest zabezpieczenie skóry przed promieniowaniem słonecznym. Pamiętaj o tym nie tylko latem. Nakładaj dobry jakościowo krem z filtrem nie tylko na twarz, ale na każdą odsłoniętą część ciała, zwłaszcza jeśli jesteś właścicielem jasnej karnacji i włosów. Osoby z takimi cechami są bowiem nieco bardziej narażone na rozwój czerniaka.

Jak objawia się czerniak? Diagnostyka nowotworu

Regularnie obserwuj swoją skórę. Przyglądaj się każdej narośli, pieprzykowi i zmianom, które się zmieniają. Co ciekawe, czerniak może powstać zarówno w zupełnie nowym miejscu, jak i rozrastać się w obszarze już istniejących zmian. Niekiedy pojawia się delikatne zgrubienie, swędzenie, zmiana zabarwienia i kształtu brzegów. Jeśli cokolwiek wzbudza twój niepokój, udaj się do dermatologa lub onkologa. Wczesne wykrycie czerniaka ułatwia zastosowanie kryteriów znanych jako ABCDE, przy czym kolejne litery oznaczają:

  • A – asymetrię,

  • B – nieregularne brzegi, np. poszarpane,

  • C – ciemny lub czerwony kolor, często niejednolity,

  • D – dużą powierzchnię (>0,5 cm),

  • E – ewolucję, czyli obserwowalne gołym okiem zmiany.

Warto jednak podkreślić, że kryterium ABCDE nie stosuje się obecnie jako przesiewowego narzędzia diagnostycznego. Współcześnie diagnostyka opiera się na wywiadzie podmiotowym, w którego trakcie lekarz zadaje pytania o stan skóry, oraz na ocenie wizualnej kondycji naskórka, dermoskopii i wideodermatoskopii. Jeśli cokolwiek wzbudzi wątpliwość lekarza, może on zlecić biopsję. Wówczas zmiana barwnikowa zostaje wycięta i oddana do analizy histopatologicznej. Analityk musi ją zbadać pod mikroskopem i ocenić jej strukturę – grubość, obecność owrzodzeń i liczbę komórek znajdujących się w trakcie podziału.

W niektórych przypadkach konieczne okazuje się wykonanie RTG klatki piersiowej, a także USG jamy brzusznej. Wszelkie wątpliwości może rozwiać poddanie się pozytonowej tomografii emisyjnej i tomografii komputerowej. Na podstawie badań lekarz podejmuje decyzję o wdrożeniu odpowiedniego leczenia.

Leczenie czerniaka

Leczenie czerniaka uzależnione jest od wielu czynników, w tym przede wszystkim od stopnia rozwoju choroby. Jeżeli komórki nowotworowe dostaną się w głąb skóry i zajmą węzły chłonne, koniecznie jest wycięcie tzw. węzła wartowniczego, czyli pierwszego węzła chłonnego, w którym obserwuje się ognisko nowotworowe, a także natychmiastowe wdrożenie leczenia systemowego i radioterapii.Obecnie najwięcej nadziei przynosi pacjentom immunomodulacja, czyli metoda polegająca na wzmacnianiu odporności za pomocą różnego rodzaju substancji. Środki, które stymulują układ immunologiczny, są stale zatwierdzane przez Agencję Żywności i Leków – FDA. Przyszłością postępowania w przypadku czerniaków są również terapie celowane (onkologia spersonalizowana), która ukierunkowana jest na zablokowanie określonego mechanizmu rozwoju choroby.

Źródła
  1. P. Rutkowski, P.J. Wysocki, A. Nasierowska-Guttmejer i wsp. Czerniaki skóry. Onkologia w praktyce klinicznej – Edukacja, 2017, t. 3, nr 6, s. 267–285.
  2. P. Rutkowski, P.J. Wysocki, A. Nasierowska-Guttmejer i wsp. Cutaneous melanoma – diagnostic and therapeutic guidelines in 2016. Oncology in Clinical Practice, 2015, t.11, s. 216–231.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
odbijanie-sie-jakie-sa-przyczyny-jak-sie-go-pozbyc
Zdrowie
2 min.
Odbijanie się - jakie są przyczyny? Jak się go pozbyć?
24.01.2022
kifoza-co-to-jest-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-leczyc
Zdrowie
1 min.
Kifoza – co to jest i co warto o niej wiedzieć?
19.05.2021
goraca-kapiel-na-przeziebienie-najlepsze-rozwiazanie
Zdrowie
1 min.
Czy gorąca kąpiel pomaga na przeziębienie?
02.06.2022
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.