account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Zator płucny – przyczyny, objawy i metody leczenia choroby

lek. Agnieszka Żędzian25.04.2024Aktualizacja: 25.04.2024

Zator płucny w terminologii medycznej określany jest również mianem zatorowości płucnej. To groźne schorzenie jest trzecią co do częstości przyczyną zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Wczesne rozpoznanie i leczenie zatoru płucnego jest kluczowe dla zmniejszenia ryzyka wystąpienia ciężkich powikłań. Kto jest szczególnie narażony na zachorowanie? Sprawdź, jakie objawy powinny Cię skłonić do niezwłocznej wizyty u lekarza i jakie badania pozwalają postawić diagnozę zatorowości płucnej.


zator-plucny-jak-go-rozpoznac-przyczyny-objawy
Unsplash.com

Polecane

oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
Spis treści
  1. Czym jest zator płucny?
  2. Przyczyny zatorowości płucnej
  3. Kto jest szczególnie narażony na zator płucny?
  4. Zator płucny – objawy
  5. Jakie badanie pozwala rozpoznać zatorowość płucną?
  6. Metody leczenia zatorowości płucnej

Czym jest zator płucny?

Zator płucny, czyli inaczej zatorowość płucna, to jedna z postaci choroby zakrzepowo-zatorowej, w której przebiegu dochodzi do częściowej lub całkowitej niedrożności tętnicy płucnej lub jej odgałęzień. Zdaniem ekspertów zator płucny jest trzecią co do częstości (po zawale mięśnia sercowego i chorobach naczyń mózgowych) przyczyną zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Co roku schorzenie to dotyka około 39–115 na 100 tys. osób. Zator płucny został uwzględniony w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10, uzyskując kod I26.

Przyczyny zatorowości płucnej

W połowie XIX wieku Rudolph Virchow opisał trzy czynniki, które powodują wystąpienie zakrzepicy, określane do dziś mianem triady Virchowa:

  • zwolnienie przepływu krwi w naczyniu krwionośnym,

  • uszkodzenie ściany naczynia krwionośnego,

  • zaburzenie równowagi między czynnikami pro- i przeciwzakrzepowymi.

Zakrzepica rozwija się najczęściej w żyłach głębokich kończyn dolnych. Gdy fragment skrzepliny oderwie się i przedostanie z prądem krwi do tętnicy płucnej, dochodzi do zatoru płuc. Materiałem zatorowym mogą być również: tkanka tłuszczowa (po złamaniu kości), nowotworowa, płyn owodniowy, ciało obce, a nawet powietrze. Konsekwencją częściowej lub całkowitej niedrożności tętnicy płucnej jest zaburzenie wymiany gazowej, a niekiedy również zawał płuc i niewydolność serca.

Kto jest szczególnie narażony na zator płucny?

Na wystąpienie choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym na zatorowość płucną, są szczególnie narażone niektóre osoby. Czynniki ryzyka mogą mieć zarówno charakter wrodzony, jak i nabyty.

Do wrodzonych czynników ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej należą:

  • niedobór białka S,

  • niedobór białka C,

  • niedobór antytrombiny,

  • mutacja genu protrombiny,

  • mutacja czynnika V Leiden.

Wśród nabytych czynników ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej naukowcy wymieniają przede wszystkim:

  • podeszły wiek,

  • okres poporodowy (połóg),

  • złośliwe choroby nowotworowe,

  • przebyty uraz,

  • przebyty zabieg operacyjny (w szczególności ortopedyczny),

  • terapię estrogenową,

  • długotrwałe unieruchomienie,

  • otyłość,

  • zespół antyfosfolipidowy,

  • przebyty epizod choroby zakrzepowo-zatorowej (np. zakrzepicy żył głębokich) w przeszłości.

Znajdujesz się w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia zatorowości płucnej? Poniżej możesz przeczytać więcej o jej objawach. Jeżeli zauważysz u siebie którykolwiek z nich, niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem pierwszego kontaktu lub z kardiologiem!

Zator płucny – objawy

Wczesne rozpoznanie i leczenie zatorowości płucnej jest bardzo ważne, zwiększa bowiem szanse na przeżycie i powrót do zdrowia. Aż 30% chorych, u których nie podjęto leczenia, umiera, podczas gdy odsetek ten zmniejsza się aż do 8% w przypadku podjęcia właściwej terapii. 

Niekiedy zator płucny nie daje żadnych objawów. Częściej jednak pojawiają się niepokojące dolegliwości, które skłaniają pacjenta do wizyty w gabinecie lekarskim. Zgłoś się do lekarza lub wezwij pomoc pod numerem 999 lub 112, jeśli wystąpią u Ciebie:

  • tachykardia (przyspieszenie czynności serca > 100 uderzeń/minutę),

  • duszność,

  • ból w klatce piersiowej,

  • kaszel,

  • krwioplucie,

  • zasłabnięcie lub omdlenie.

Jeśli jesteś w grupie ryzyka wystąpienia zatoru płucnego, nie zwlekaj, skonsultuj się z lekarzem. A jeśli nie chcesz czekać w długich kolejkach, kup Polisę Zdrowie Welbi – prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę możesz zamówić na Welbi. Opłacając miesięczną składkę, możesz mieć dostęp do nawet 39 specjalistów, lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, łącznie blisko 300 badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych i innych usług medycznych. Zamów ofertę i sprawdź, jak Polisa Zdrowie Welbi może pomóc Ci zadbać o Twoje zdrowie.

Jakie badanie pozwala rozpoznać zatorowość płucną?

Rozpoznanie zatorowości płucnej jest najczęściej stawiane na podstawie wyniku badania angio-TK (tomografii komputerowej naczyń krwionośnych). Badanie to umożliwia nie tylko szczegółową ocenę tętnic płucnych, ale również miąższu płuc. W trakcie diagnostyki wykonuje się również:

  • badania laboratoryjne, w tym morfologię krwi (badanie ilościowe i jakościowe elementów morfotycznych krwi – krwinek czerwonych, białych i płytek krwi), gazometrię krwi tętniczej (umożliwia ocenę wymiany gazowej), stężenie D-dimerów (podwyższony poziom D-dimerów przemawia za zatorowością płucną, a prawidłowy ją wyklucza),

  • EKG – zmiany w EKG u osób z zatorem płuc są niespecyficzne i obejmują najczęściej tachykardię,

  • RTG klatki piersiowej – najczęściej nie wykazuje nieprawidłowości,

  • scyntygrafię płuc – wykonywana rzadko, u pacjentów, u których istnieją przeciwwskazania do angio-CT,

  • angiografię płuc – rzadko wykonywane, inwazyjne badanie, pozwalające ocenić drożność tętnicy płucnej,

  • badanie echokardiograficzne (echo serca) – może wykazać poszerzenie prawej komory serca lub (bardzo rzadko) pozwala uwidocznić materiał zakrzepowy w bliższym odcinku tętnic płucnych.

Jeśli lekarz wysunie u Ciebie podejrzenie zatorowości płucnej, skieruje Cię również na USG żył głębokich kończyn dolnych, podczas którego zostanie wykonany tzw. test uciskowy. Badanie to pozwoli sprawdzić, czy zmagasz się z zakrzepicą żył głębokich, która jest najczęstszą przyczyną zatoru płuc.

Metody leczenia zatorowości płucnej

Leczenie zatoru płuc polega na postępowaniu przyczynowym i objawowym. Niezbędną częścią terapii jest utrzymanie odpowiedniego natlenowania organizmu chorego, prawidłowego ciśnienia tętniczego oraz optymalnej pracy serca. Konieczna może być tlenoterapia lub wentylacja mechaniczna (respiratoroterapia). U każdego chorego bez przeciwwskazań do ich stosowania podaje się leki przeciwkrzepliwe (heparynę niefrakcjonowaną, drobnocząsteczkową lub fondaparynuks).

W leczeniu przyczynowym stosuje się trombolizę, czyli terapię mającą na celu rozpuszczenie materiału zatorowego. Do leków trombolitycznych należą: alteplaza, streptokinaza i urokinaza. U pacjentów z bezwzględnymi przeciwwskazaniami do trombolizy istnieje możliwość operacyjnego usunięcia materiału zatorowego (embolektomii płucnej).

Osobom z wysokim ryzykiem wystąpienia zatorowości płucnej niekiedy zaleca się zabieg, podczas którego w żyle głównej dolnej umieszcza się specjalny filtr. Uniemożliwia on przedostawanie się materiału zakrzepowo-zatorowego z żył obwodowych do tętnicy płucnej. 

Źródła
  1. Tarbox A., Swaroop M., Pulmonary embolism, “International Journal of Critical Illness & Injury Science”, 2013, dostęp online: październik 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3665123/.
  2. Turetz M. i in., Epidemiology, Pathophysiology, and Natural History of Pulmonary Embolism, “Seminars in Interventional radiology”, 2018, dostęp online: październik 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5986574/. 
  3. Vyas V., Goyal A., Acute Pulmonary Embolism, “StatPearls”, 2022, dostęp online: październik 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560551/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.